A–Z Hukuki Kavramlar

Hukuk Sözlüğü

Dosyalarda, mahkeme ve icra evraklarında, arabuluculuk görüşmelerinde ve günlük hukuki işlemlerde karşılaşılan 208+ kavramı kısa tanımın ötesine geçerek nerede karşınıza çıktığı ve nelere dikkat edilmesi gerektiğiyle birlikte açıklıyoruz.

Aile Hukuku

Aile Konutu

Eşlerin ortak yaşamlarını sürdürdükleri ve kanunun özel koruma sağladığı konuttur.

Anlaşmalı Boşanma

Evliliğin kanuni koşulları sağlayan eşlerin boşanma ve sonuçlarında anlaşmalarıyla sona erdirilmesine ilişkin dava türüdür.

Boşanmada Mal Paylaşımı

Eşler arasındaki mal rejiminin sona ermesi üzerine katılma, katkı ve değer artış payı taleplerinin genel ifadesidir.

Çekişmeli Boşanma

Eşlerin boşanma sebebi veya sonuçlarında anlaşamadığı boşanma davasıdır.

Çocukla Kişisel İlişki

Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasında görüşme ve iletişim düzenini ifade eder.

İştirak Nafakası

Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımı amacıyla ödediği nafakadır.

Mal Rejimi

Eşlerin evlilik süresince malvarlığı edinimi, yönetimi ve evliliğin sona ermesindeki paylaşım sonuçlarını düzenleyen hukuki sistemdir.

Nafaka

Kanunda öngörülen koşullar altında bir kişinin diğerine veya çocuğa düzenli maddi katkıda bulunmasına ilişkin yükümlülüktür.

Tedbir Nafakası

Dava süresince eşin veya çocuğun geçiminin korunması amacıyla geçici olarak hükmedilebilen nafakadır.

Velayet

Ergin olmayan çocuğun bakım, eğitim, korunma ve temsilini kapsayan ebeveynlik hak ve yükümlülüklerinin hukuki çerçevesidir.

Vesayet

Kanunda sayılan nedenlerle korunması gereken kişilerin kişisel ve malvarlığı menfaatlerinin mahkeme gözetiminde korunmasını sağlayan kurumdur.

Yoksulluk Nafakası

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın kanuni koşullar varsa diğer taraftan isteyebileceği nafakadır.

Ziynet Alacağı

Düğün ve evlilik sürecinde edinilen ziynet eşyalarının aidiyeti ve iadesine ilişkin uyuşmazlıklarda kullanılan taleptir.

Arabuluculuk

Arabulucu

Tarafların uyuşmazlığı müzakere ederek çözmesine yardımcı olan, tarafsız ve bağımsız üçüncü kişidir.

Arabuluculuk Son Tutanağı

Arabuluculuk sürecinin anlaşmayla veya anlaşamama ile sona erdiğini gösteren belgedir.

Arabuluculukta gizlilik

Arabuluculukta edinilen bilgi ve belgelerin kanundaki kapsamda gizli tutulmasına ilişkin yükümlülüktür.

Arabuluculukta iradilik

Tarafların arabuluculuk sürecini sürdürme ve anlaşmayla sonuçlandırma iradelerine ilişkin temel ilkedir.

Dava Şartı Arabuluculuk

Kanunun belirli uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu bir usul koşulu olarak düzenlediği süreçtir.

İhtiyari Arabuluculuk

Tarafların kanunen zorunlu olmamasına rağmen uyuşmazlığın çözümü için kendi iradeleriyle arabuluculuğa başvurmasıdır.

Borçlar Hukuku

Aşkın Zarar (Munzam Zarar)

Para borcunun geç ödenmesi nedeniyle temerrüt faiziyle karşılanamayan ve TBK m.122 koşullarında giderimi istenebilen zarardır.

Borçlar ve Sözleşmeler

Cayma Parası

Tarafların sözleşmeden belirli sonuçlarla serbestçe cayabilmesi amacıyla kararlaştırdığı para veya değerdir.

Cezai Şart

Bir borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenmesi kararlaştırılan sözleşmesel yaptırımdır.

Fesih

Sürekli borç ilişkisini ileriye etkili olarak sona erdiren tek taraflı veya anlaşmaya dayalı hukuki işlemdir.

İbra

Alacaklının borçluyu borcun tamamından veya bir kısmından kurtarmasına yönelik hukuki işlemdir.

İhtarname

Bir talep, uyarı veya hukuki bildirimin karşı tarafa yazılı olarak yöneltilmesini sağlayan bildirimdir.

Kapora

Sözleşme kurulurken verilen paranın uygulamadaki genel adıdır; hukuki niteliği sözleşmeye göre bağlanma parası, cayma parası veya avans olabilir.

Muacceliyet

Bir borcun alacaklı tarafından talep edilebilir ve borçlu tarafından ifa edilmesi gereken aşamaya gelmesidir.

Müteselsil Sorumluluk

Birden fazla borçlunun kanun veya sözleşme gereği borcun tamamından belirli koşullarla sorumlu tutulabildiği sorumluluk türüdür.

Sözleşmeden Dönme

Kanuni veya sözleşmesel koşullarda sözleşme ilişkisinin geçmişe etkili çözülmesini hedefleyen sona erdirme yoludur.

Temerrüt

Borçlunun veya bazı durumlarda alacaklının kanuni şartlar oluştuğunda edimin ifası bakımından gecikme durumuna düşmesini ifade eder.

Ceza Hukuku

Adli Kontrol

Şüpheli veya sanığın tutuklama yerine kanunda öngörülen yükümlülüklere tabi tutulmasına imkân veren koruma tedbiridir.

Adli Para Cezası

Ceza mahkemesince gün birimi ve miktar esaslarına göre hükmedilebilen ceza türüdür.

Adli Sicil

Kesinleşmiş belirli mahkûmiyet ve güvenlik tedbiri bilgilerinin kanuni esaslarla tutulduğu resmî kayıt sistemidir.

Arama Tedbiri

Kanuni şartlarla kişi, konut, işyeri veya eşya üzerinde delil veya kişi bulmaya yönelik yapılan koruma tedbiridir.

Beraat

Ceza yargılamasında kanundaki beraat nedenlerinden birinin bulunması hâlinde sanık hakkında verilen hükümdür.

Elkoyma

Delil olabilecek veya müsadereye konu olabilecek eşya ya da malvarlığı değerinin geçici olarak tasarruf dışı bırakılması tedbiridir.

Gözaltı

Kanuni şartlar altında yakalanan kişinin soruşturma amacıyla belirli süreyle özgürlüğünün kısıtlanmasıdır.

Hapis Cezasının Ertelenmesi

Kanuni koşullarda kısa süreli hapis cezasının cezaevinde infazı yerine denetim süresine bağlanabilmesini sağlayan kurumdur.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Kanuni koşullar varsa mahkûmiyet hükmünün belirli denetim koşulları altında hukuki sonuç doğurmasının ertelenmesine ilişkin kurumdur.

İddianame

Cumhuriyet savcısının yeterli şüphe bulunduğu kanaatiyle kamu davası açmak üzere mahkemeye sunduğu belgedir.

İfade alma

Şüphelinin kolluk veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suç hakkında dinlenmesidir.

İnfaz

Kesinleşmiş ceza veya güvenlik tedbirinin yerine getirilmesine ilişkin aşamadır.

Katılan

Kovuşturmada mahkemenin katılma talebini kabul ettiği mağdur, suçtan zarar gören veya kanunen yetkili kişidir.

Kovuşturma

İddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar devam eden ceza yargılaması aşamasıdır.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar

Savcılığın kamu davası açmak için yeterli şüphe veya kovuşturma olanağı bulunmadığı kanaatiyle verdiği karardır.

Mağdur

Suçun koruduğu hukuki değeri doğrudan ihlal edilen kişidir.

Müdafi

Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukattır.

Müşteki

Bir suç nedeniyle şikâyette bulunan kişiyi ifade eden ceza muhakemesi sıfatıdır.

Sanık

İddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar suç isnadı altında bulunan kişidir.

Sorgu

Şüpheli veya sanığın hâkim ya da mahkeme tarafından soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili dinlenmesidir.

Soruşturma

Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne veya soruşturmayı sona erdiren karara kadar geçen ceza muhakemesi aşamasıdır.

Şüpheli

Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye verilen ceza muhakemesi sıfatıdır.

Tekerrür

Kanunda belirtilen koşullarda önceki mahkûmiyetin sonraki suç bakımından infaz rejimine etki edebilmesini ifade eden kurumdur.

Tutuklama

Kanundaki şartlar varsa hâkim veya mahkeme kararıyla uygulanan geçici özgürlükten yoksun bırakma tedbiridir.

Uzlaştırma

Kanunda uzlaştırma kapsamında bulunan bazı suçlarda şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören arasında uzlaşma sağlanmasına yönelik özel süreçtir.

Yakalama

Kanuni şartlarda kişinin geçici olarak özgürlüğünün kısıtlanması ve yetkili mercie götürülmesi işlemidir.

Dosya ve UYAP

Safahat

Bir dava veya icra dosyasında zaman içinde gerçekleştirilen işlemlerin ve aşamaların kronolojik kaydını ifade eder.

Tevzi

Dava veya işin ilgili mahkeme, daire ya da birime sistem üzerinden dağıtılması işlemidir.

Gayrimenkul Hukuku

Devremülk

Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında taşınmaz payına bağlı olarak kurulan, belirli dönemlerde yararlanma sağlayan ayni haktır.

Ecrimisil

Bir taşınmazı haksız olarak kullanan kişiden koşulları varsa istenebilen kullanım karşılığı tazminattır.

İntifadan Men

Paydaşın ortak maldan yararlanma talebinin diğer paydaşa bildirilmesi ve kullanımın engellendiğinin ortaya konulması bağlamında kullanılan kavramdır.

Kat Mülkiyeti

Tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulan özel mülkiyet ve ortak alan ilişkisini düzenleyen sistemdir.

Ortaklığın Giderilmesi

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki mal üzerindeki ortaklığın aynen taksim veya satış yoluyla sona erdirilmesini sağlayan dava türüdür.

Önalım Hakkı

Kanuni koşullar oluştuğunda paylı mülkiyette paydaşın üçüncü kişiye satılan payı aynı koşullarla edinmesine imkân veren haktır.

Tapu İptal ve Tescil Davası

Tapu kaydının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali ve hak sahibi adına tescili talep edilen dava türlerinin genel adıdır.

İcra ve İflas

Aciz Vesikası

İcra takibinde alacağın tamamen tahsil edilemediğini kanunda öngörülen koşullarla gösteren belgedir.

Borca İtiraz

Borçlunun icra takibindeki borcun tamamına veya bir kısmına karşı yaptığı itirazdır.

Haciz

İcra takibinde borçlunun mal, hak veya alacaklarının cebri icra kapsamında takip konusu alacağın tahsiline yönelik olarak sınırlandırılması işlemidir.

Haciz İhbarnamesi

Borçlunun üçüncü kişideki alacak veya haklarının haczi amacıyla üçüncü kişiye gönderilen icra belgesidir.

İcra Dosya Hesabı

Bir icra dosyasında belirli tarih itibarıyla asıl alacak, faiz, harç, masraf ve diğer kalemlerin toplamını gösteren hesaptır.

İcra Dosyası Yenileme

İşlemden kaldırılan veya belirli nedenle pasif hâle gelen takip dosyasının kanuni koşullarla yeniden işleme alınmasıdır.

İcra İnkâr Tazminatı

Kanundaki şartlar oluştuğunda itirazın iptali veya ilgili icra uyuşmazlıklarında hükmedilebilen özel tazminattır.

İcra Ödeme Taahhüdü

İcra dosyasında borcun belirli tarih ve taksitlerle ödenmesine ilişkin kanuni koşulları bulunan taahhüttür.

İflas

Kanunda iflasa tabi kişiler bakımından malvarlığının toplu tasfiyesini sağlayan cebri icra yoludur.

İhtiyati Haciz

Kanundaki şartlar varsa para alacağının güvence altına alınması amacıyla borçlunun malvarlığı üzerinde geçici koruma sağlayabilen tedbirdir.

İlamlı İcra

Mahkeme ilamı veya kanunda ilam niteliğinde sayılan belgeye dayanılarak yürütülen icra yoludur.

İlamsız İcra

Para ve teminat alacaklarında mahkeme kararı olmadan başlatılabilen icra takip yollarının genel adıdır.

İmzaya İtiraz

Takip dayanağı belgedeki imzanın borçluya ait olmadığının ileri sürülmesidir.

İstihkak

Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu iddiasının ileri sürüldüğü icra uyuşmazlığıdır.

İstirdat Davası

Borçlu olmadığı hâlde cebri icra tehdidi altında ödediği paranın geri alınmasına yönelik kanuni koşulları bulunan davadır.

İtirazın İptali

İlamsız takibe yapılan itirazın hükümden düşürülmesi ve takibin devamının sağlanması amacıyla açılan genel mahkeme davasıdır.

İtirazın Kaldırılması

Kanunda sayılan belge ve koşullara dayanılarak icra mahkemesinden borçlunun itirazının etkisiz hâle getirilmesinin istendiği yoldur.

Kambiyo Senedi

Çek, bono ve poliçe gibi kanunda özel şekil ve sonuçlara bağlanan kıymetli evrak türlerinin genel adıdır.

Konkordato

Borçlunun borçlarını belirli plan çerçevesinde yeniden yapılandırmasına imkân veren mahkeme denetimli hukuki kurumdur.

Maaş Haczi

Borçlunun ücret veya maaşından kanuni sınırlar içinde kesinti yapılarak icra dosyasına gönderilmesi işlemidir.

Menfi Tespit

Bir borcun veya hukuki ilişkinin bulunmadığının tespitinin talep edildiği dava türüdür.

Ödeme Emri

İcra takibinde borçluya gönderilen ve takip türüne göre ödeme, itiraz ve diğer hakları bildiren resmî belgedir.

Rehnin Paraya Çevrilmesi

Rehinle güvence altına alınmış alacağın rehin konusu malın satışı yoluyla tahsiline yönelik takip yoludur.

Satış Talebi

Haczedilen malın paraya çevrilmesi için icra dairesinden satış işlemlerinin başlatılmasının istenmesidir.

Sıra Cetveli

Birden fazla alacaklının bulunduğu durumlarda satış bedelinin hangi sıra ve miktarda paylaştırılacağını gösteren cetveldir.

Tahsil Harcı

İcra takibinde tahsilatın aşamasına göre kanuni esaslarla alınabilen harçtır.

Yetkiye İtiraz

Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı iddiasına dayanan itirazdır.

İdare ve Resmî Başvurular

Bilgi edinme hakkı

Kanunun kapsam ve istisnaları içinde kamu kurumlarındaki bilgi veya belgelere erişim isteme hakkıdır.

Dilekçe hakkı

Kişinin kendisi veya kamuya ilişkin belirli dilek ve şikâyetini yetkili makama yazıyla iletme hakkıdır.

İdare ve Vergi

İdari işleme karşı üst makama başvuru

Dava öncesinde, koşulları varsa idari işlemin üst makamca veya üst makam yoksa işlemi yapan makamca yeniden değerlendirilmesini istemektir.

Yürütmenin durdurulması

İdari işlemin uygulanmasının kanundaki koşullarla yargılama sırasında durdurulmasını sağlayan geçici yargısal korumadır.

Zımni ret

İdarenin kanunda öngörülen süre içinde cevap vermemesine ret sonucu bağlanmasıdır.

İş Hukuku

Fazla Çalışma

Kanundaki haftalık çalışma süresinin üzerindeki çalışmaların belirli koşullarla fazla çalışma sayılmasıdır.

İhbar Tazminatı

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin bildirim sürelerine uyulmadan sona erdirilmesi hâlinde koşulları varsa gündeme gelen tazminattır.

İş Kazası

Sosyal güvenlik mevzuatında sayılan hâl ve yerlerde meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen etkileyen olaydır.

İşe İade

İş güvencesi koşulları bulunan işçinin geçersiz feshe karşı başvurabileceği özel hukuki koruma yoludur.

Kıdem Tazminatı

Kanuni koşulların oluşması hâlinde işçinin hizmet süresine bağlı olarak hak kazanabileceği tazminattır.

Yıllık Ücretli İzin

Kanuni koşulları sağlayan işçiye dinlenme amacıyla tanınan ücretli izin hakkıdır.

Kanun Yolları

İstinaf

Kanunda istinafa açık kararların bölge adliye veya bölge idare mahkemesince incelenmesini sağlayan kanun yoludur.

Temyiz

Kanunda temyize açık kararların ilgili yüksek yargı merciince hukuki yönden incelenmesini sağlayan kanun yoludur.

Kıymetli Evrak

Alonj

Senede fiziksel olarak eklenerek ciro veya aval gibi kayıtların yazıldığı ek yapraktır.

Aval

Kambiyo senedinin bedelinin tamamı veya bir bölümü için verilen kambiyo teminatıdır.

Avalist (Aval Veren)

Aval vererek kambiyo senedinin ödenmesini güvence altına alan kişidir.

Beyaz Ciro

Ciro edilen kişinin adının belirtilmediği ciro türüdür.

Ciranta

Kambiyo senedini ciro yoluyla devreden ve imza atan kişidir.

Ciro

Emre yazılı kıymetli evrakta hakkın devrine ve yetkili hamilin belirlenmesine hizmet eden imzalı devir işlemidir.

Düzenleyen

Çek, bono veya poliçenin ilgili türünü düzenleyen ve imzalayan kişidir.

Hamil

Kıymetli evrakı elinde bulunduran kişiyi ifade eder; hak sahibi sıfatı belgenin türü ve devir zincirine göre değerlendirilir.

İbraz Süresi

Çekin ödenmek üzere bankaya sunulması gibi kanunun belirlediği süreleri ifade eder.

Keşideci (Düzenleyen)

Özellikle çek ve poliçeyi düzenleyen, bunlar üzerindeki imzasıyla kanuni sonuçları üstlenen kişidir.

Lehtar

Kambiyo senedinin ilk ödeme yapılacak kişi olarak gösterdiği hak sahibidir.

Muhatap

Poliçede ödeme emrinin yöneltildiği kişi; çekte kural olarak ilgili bankadır.

Müracaat Hakkı

Kambiyo senedi ödenmediğinde kanuni şartlarla diğer sorumlulara başvurabilme hakkıdır.

Poliçe

Düzenleyenin muhataba belirli bedeli lehtara veya emrine ödemesini emrettiği kambiyo senedidir.

Senet

Bir borcu, beyanı veya hukuki işlemi belgeleyen yazılı evraktır; her senet kambiyo senedi değildir.

Tam Ciro

Ciro edilen kişinin kimliğinin belirtildiği ciro türüdür.

Teminat Senedi

Bir borç ilişkisinin güvencesi olarak verildiği ileri sürülen senettir.

Kira Hukuku

Kira Depozitosu

Kiracının sözleşmeden doğabilecek borçlarına güvence olmak üzere verdiği para veya kıymetli evraktır.

Kira Tespit Davası

Konut veya çatılı işyeri kirasında yeni dönem kira bedelinin mahkemece belirlenmesinin istendiği davadır.

Kira Uyarlama Davası

Olağanüstü değişen koşullar nedeniyle sözleşme dengesinin ciddi biçimde bozulduğu iddiasıyla kira bedelinin uyarlanmasının talep edildiği davadır.

Tahliye Davası

Kiralananın kanunda öngörülen sebeplerle boşaltılmasının talep edildiği dava türlerinin genel adıdır.

Tahliye Taahhütnamesi

Kiracının kanuni koşullara uygun biçimde belirli bir tarihte kiralananı boşaltmayı taahhüt ettiği yazılı belgedir.

KVKK ve Bilişim

Açık rıza

Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır.

Anonim hâle getirme

Verinin başka bilgilerle eşleştirilse bile belirli veya belirlenebilir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma getirilmesidir.

Aydınlatma yükümlülüğü

Veri elde edilirken ilgili kişiye veri sorumlusu, amaç, aktarım, toplama yöntemi, hukuki sebep ve hakları hakkında bilgi verme yükümlülüğüdür.

İlgili kişi

Kişisel verisi işlenen gerçek kişidir.

Kişisel veri

Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin bilgidir.

Kişisel verilerin işlenmesi

Kanunun kapsadığı yöntemlerle veri üzerinde elde etme, kayıt, saklama, değiştirme, açıklama, aktarma veya benzeri işlemler yapılmasıdır.

Veri işleyen

Veri sorumlusunun yetkisine dayanarak onun adına kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişidir.

Veri kayıt sistemi

Kişisel verilerin belirli ölçütlere göre yapılandırılarak işlendiği kayıt sistemidir.

Veri sorumlusu

Kişisel verilerin işleme amaç ve vasıtalarını belirleyen, kayıt sisteminin kurulması ve yönetilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişidir.

Miras Hukuku

Atanmış Mirasçı

Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla mirasın tamamı veya belirli oranı için mirasçı olarak belirlediği kişidir.

Miras Sözleşmesi

Mirasbırakanın başka kişiyle birlikte yaptığı ve ölümden sonra sonuç doğuran sözleşmesel ölüme bağlı tasarruftur.

Mirasçılık Belgesi

Mirasçıların kim olduğunu ve miras paylarını gösteren, aksi ispat edilinceye kadar geçerli resmî belgedir.

Mirasın Reddi

Yasal veya atanmış mirasçının kanuni koşullarla mirası kabul etmeyerek mirasçılık sıfatının sonuçlarından çıkmasına yönelik işlemdir.

Mirasta Denkleştirme

Bazı mirasçıların mirasbırakandan sağlığında aldığı karşılıksız kazandırmaların paylaşımda hesaba katılmasına ilişkin kurumdur.

Mirastan Çıkarma

Saklı paylı mirasçının kanunda belirtilen sınırlı sebeplerle saklı payından yoksun bırakılmasına ilişkin ölüme bağlı tasarruftur.

Muris Muvazaası

Mirasbırakanın gerçekte bağışlamak istediği bir taşınmazı görünürde satış veya başka işlem gibi göstererek mirasçılardan mal kaçırdığı iddiasına dayanan uyuşmazlık türüdür.

Saklı Pay

Kanunun belirli mirasçılar için mirasbırakanın tasarruf özgürlüğü dışında koruduğu yasal pay bölümüdür.

Tenkis

Saklı payı ihlal eden ölüme bağlı veya bazı sağlararası kazandırmaların kanuni sınırlar içinde azaltılmasına yönelik miras hukuku talebidir.

Tereke

Miras bırakanın ölümüyle mirasçılara geçen malvarlığı hak ve borçlarının bütünüdür.

Vasiyetname

Mirasbırakanın ölümünden sonra sonuç doğurmak üzere tek taraflı olarak yaptığı ölüme bağlı tasarruftur.

Miras ve Gayrimenkul

Elbirliği Mülkiyeti

Ortakların belirlenmiş paylar üzerinde değil malın tamamı üzerinde birlikte hak sahibi olduğu mülkiyet türüdür.

Sermaye Piyasası Hukuku

Fon Katılma Payı

Yatırımcının yatırım fonuna katılımını ve fon malvarlığına bağlı haklarını temsil eden paydır.

Fon Tasfiyesinde Ara Ödeme

Tasfiye sonunda hak kazanılacak tutardan mahsup edilmek üzere, ilgili düzenlemenin koşullarıyla yapılan kısmi ödemedir.

Pay Blokajı (PBLK)

Fon payının işlem sürecindeki blokaj kaydıdır; tek başına tamamlanmış satış veya takas kanıtı değildir.

Süreler

Hak Düşürücü Süre

Süresinde kullanılmayan hakkın doğrudan sona ermesine yol açabilen kanuni süredir.

Zamanaşımı

Bir hakkın belirli süre boyunca kullanılmaması hâlinde borçluya ifadan kaçınma imkânı verebilen hukuki süredir.

Tebligat ve Süreler

Tebligat

Yetkili merci tarafından hukuki işlemin veya belgenin muhatabına mevzuata uygun biçimde bildirilmesidir.

Tebligat Mazbatası

Tebligatın ne zaman, nerede, kime ve hangi usulle yapıldığını gösteren resmî kayıt bölümüdür.

Ticaret Hukuku

Bono

Düzenleyenin belirli bedeli kayıtsız ve şartsız ödeme vaadini içeren kambiyo senedidir.

Çek

Kanunda öngörülen şekil şartlarına tabi, bankaya hitaben düzenlenen kambiyo senedidir.

Protesto

Bazı kambiyo senetlerinde kabul etmeme veya ödememe hâlinin resmen tespitine yarayan işlemdir.

Tacir

Türk Ticaret Kanunu kapsamında ticari işletmeyi kendi adına işleten ve kanunda tacir sayılan kişileri ifade eden sıfattır.

Ticari İş

Türk Ticaret Kanunu veya ticari işletmeyle ilgili olma ölçütleri nedeniyle ticari nitelik taşıyan işlem ve fiillerdir.

Tüketici Hukuku

Ayıplı Hizmet

Sözleşmede belirlenen veya objektif olarak beklenen özellikleri taşımayan hizmettir.

Ayıplı Mal

Teslim anında sözleşmeye veya objektif olarak taşıması gereken özelliklere aykırı olan tüketici malıdır.

Cayma Hakkı

Kanunun belirli tüketici işlemlerinde tüketiciye gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönme imkânı tanıdığı haktır.

Devre Tatil

Bir yıldan uzun süre için kurulan ve birden fazla dönemde gecelik konaklama sağlayan sözleşme ilişkisidir.

Garanti Belgesi

Belirli mallarda üretici veya ithalatçının garanti yükümlülüklerini gösteren belgedir.

Haksız Şart

Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan bazı sözleşme hükümlerini ifade eder.

Tüketici Hakem Heyeti

Kanunda belirlenen parasal sınırlar içindeki tüketici uyuşmazlıklarını karara bağlayan idari başvuru merciidir.

Tüketici Mahkemesi

Tüketici işlemleri ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan belirli uyuşmazlıklara bakan özel görevli mahkemedir.

Tüketici ve Sözleşmeler

Ayıp

Mal veya hizmetin sözleşmede kararlaştırılan ya da objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımaması durumudur.