Gerçek Arama Soruları
Hukuki Sorular ve Kısa Cevaplar
İnsanların günlük hayatta en sık karşılaştığı hukuki soruları kısa cevap, kontrol listesi ve ayrıntılı rehber bağlantılarıyla bir araya getirdik.
İcra
Banka hesabıma haciz geldi, neyi kontrol etmeliyim?
Önce hangi icra dosyasından haciz konulduğu, haczedilen tutar, hesabın niteliği ve dosyanın güncel borç hesabı kontrol edilmelidir. Hesaptaki her para aynı haciz rejimine tabi olmayabilir.
Aracıma haciz konulduğunda ne olur?
Araç üzerindeki haciz, aracın hemen satıldığı anlamına gelmez. Haczin tarihi, satış talebi ve dosyadaki sonraki işlemler ayrıca takip edilmelidir.
Tapuma haciz konuldu, taşınmazı satabilir miyim?
Haciz taşınmaz üzerinde tasarruf ve satış bakımından önemli sonuç doğurur. Haciz kaydı, sıra ve satış süreci görülmeden işlem yapılmamalıdır.
İcra dosyasındaki faiz nasıl kontrol edilir?
Faiz türü, başlangıç tarihi, oranı ve hangi alacak kalemine uygulandığı takip talebi ve ödeme emri üzerinden karşılaştırılmalıdır.
İcra dosyasına taksit yapılabilir mi?
Alacaklıyla ödeme planı yapılması mümkündür; ancak her taksit anlaşması İİK anlamında ödeme taahhüdü değildir. Şartlar ve sonuçlar açıkça yazılmalıdır.
İcra takibine itiraz edince ne olur?
İtirazın takibi durdurup durdurmadığı takip türüne ve itirazın usulüne göre değişir. Alacaklının itirazın iptali veya kaldırılması gibi yollara başvurması gündeme gelebilir.
İcra dosyası zamanaşımına uğrar mı?
Takip dayanağındaki alacağın niteliği ve dosyada yapılan işlemler zamanaşımı değerlendirmesini etkiler. Dosyanın uzun süredir işlem görmemesi tek başına borcun sona erdiğini göstermez.
İcra dosyasında yenileme ne demektir?
Belirli nedenle pasif hâle gelen takip dosyasının kanuni koşullarla yeniden işleme alınmasıdır. Yenileme zamanaşımı ve borcun varlığı tartışmalarından ayrı değerlendirilir.
89/1 haciz ihbarnamesi geldi, ne yapmalıyım?
Belgenin size üçüncü kişi sıfatıyla mı geldiği, borçluya borcunuz veya malınız bulunup bulunmadığı ve tebliğ tarihi kontrol edilmelidir.
İcra dosyasında istihkak ne demek?
Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu iddiasına ilişkin uyuşmazlıktır. Mülkiyet ve zilyetlik belgeleri önemlidir.
Ödeme emrine itiraz edildi, sonra ne olur?
Geçerli itirazın takibe etkisi takip türüne göre değişir. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz takibi durdurabilir; alacaklının itirazın iptali veya kaldırılması gibi sonraki yolları ayrıca değerlendirilir.
UYAP e-Satış'ta ihaleyi kazandıktan sonra ne olur?
En yüksek teklif sahibi olmak sürecin tek aşaması değildir. İhale bedelinin yatırılması, satışın kesinleşmesine ilişkin işlemler, tescil/teslim ve olası fesih başvuruları dosya türüne göre takip edilmelidir.
UYAP e-Satış'ta ihale iptal edilirse ne olur?
İptalin nedeni ve aşaması önemlidir. Artırmanın sistem/ilan aşamasında iptali ile ihale sonrası fesih veya bedelin yatırılmaması aynı hukuki durum değildir; dosya safahatındaki karar ve yeni satış işlemi takip edilmelidir.
Borca itiraz ile imzaya itiraz arasındaki fark nedir?
Borca itiraz, takip konusu borcun tamamına veya bir kısmına yönelik savunmadır; imzaya itiraz ise takip dayanağındaki imzanın borçluya ait olmadığı iddiasına yönelir. Takip türü, dayanak belge ve itirazın nasıl ileri sürüleceği birlikte değerlendirilmelidir.
Borcu ödedim, icra dosyası neden hâlâ açık görünüyor?
Ödeme yapılmış olması ile dosyanın sistemde kapatılması ve hacizlerin sicillerden kaldırılması aynı anda gerçekleşmeyebilir. Ödemenin icra dosyasına işlendiği, harç ve giderlerin tamamlandığı ve gerekli kapatma/terkin yazılarının gönderildiği kontrol edilmelidir.
Ödeme emri geldi, ilk olarak neyi kontrol etmeliyim?
Takip türü, icra dairesi, dosya numarası, alacaklı ve borç bilgileri, talep edilen tutar, dayanak ve tebliğ tarihi birlikte kontrol edilmelidir. İtiraz ve ödeme süreleri takip türüne göre değişebildiğinden belge gecikmeden incelenmelidir.
Maaşıma haciz geldiğinde ne olur?
İcra dairesi işverene haciz yazısı göndererek kanuni sınırlar içinde ücret kesintisi yapılmasını isteyebilir. Kesinti oranı, alacağın türü ve daha önceki hacizlerin sırası sonucu etkileyebilir.
Eve haciz gelir mi?
Haciz yapılabilmesi ile evde bulunan her eşyanın haczedilebilmesi aynı şey değildir. İcra ve İflas Kanunu bazı zorunlu ev eşyaları ile belirli mal ve hakları haczedilemez kabul eder; eşyanın niteliği somut olarak değerlendirilir.
UYAP
UYAP'ta dosyanın açık görünmesi ne anlama gelir?
Dosyanın sistemde aktif statüde bulunması, o dosyada işlem yapılabileceğini gösterir; ancak tek başına davanın veya borcun hangi aşamada olduğunu açıklamaz.
UYAP'ta 'karar çıktı' görünmesi ne demek?
Mahkemenin hüküm kurduğu anlamına gelebilir; gerekçeli kararın yazılması, tebliğ ve kesinleşme aşamaları ayrıca takip edilmelidir.
UYAP'ta 'tevzi edildi' ne demek?
Başvurunun ilgili mahkeme veya birime sistem üzerinden dağıtıldığını gösterir. Esasa ilişkin kabul kararı verildiği anlamına gelmez.
UYAP safahat kaydı nasıl okunur?
Safahat dosyadaki işlemlerin kronolojik kaydıdır. İşlem satırları ilgili belge, ara karar ve tebligatlarla birlikte değerlendirilmelidir.
UYAP'ta belgeyi göremiyorum, neden olabilir?
Belge erişimi taraf sıfatı, dosya türü, gizlilik/kısıtlama veya belgenin sisteme henüz yüklenmemiş olması gibi nedenlerle sınırlı olabilir.
İcra dosyası nasıl sorgulanır?
Tarafı olduğunuz icra dosyalarının temel bilgileri UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet üzerinden görüntülenebilir. Avukat Portal ile vatandaş erişimi aynı kapsamda değildir.
UYAP'ta dosyanın kapalı görünmesi ne anlama gelir?
Dosyanın kapalı statüye alınması, o dosyada aktif işlem yürütülmediğini gösterebilir; ancak kararın tüm sonuçlarının tamamlandığı, borcun her yönüyle sona erdiği veya tüm sicil kayıtlarının otomatik silindiği anlamına gelmeyebilir.
Dava dosyamı e-Devlet'ten görebilir miyim?
Tarafı olduğunuz birçok adli dosyanın temel bilgileri UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-Devlet doğrulamasıyla görüntülenebilir. Belge erişimi ve işlem yetkileri dosya türüne ve kullanıcı sıfatına göre değişebilir.
Tebligat
E-tebligatta SMS tarihi mi esas alınır?
SMS veya e-posta uyarısı hukuki tebliğ tarihinin kendisi değildir. UETS'ye ulaşma tarihi ve mevzuattaki tebliğ kuralı esas alınır.
Tebligat komşuya sorulmadan yapıldıysa geçerli midir?
Geçerlilik, uygulanan tebligat usulü ve mazbatadaki şerhler üzerinden değerlendirilir. Tek bir eksiklik iddiası otomatik olarak tebligatı geçersiz kılmaz.
Elektronik tebligat ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?
UETS sistemindeki elektronik tebligatta hukuki tebliğ tarihi, iletinin hesaba ulaştığı günle aynı olmayabilir. Mevzuattaki beşinci gün kuralı ve UETS kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.
Adresimde bulunamazsam tebligat otomatik olarak geçersiz olur mu?
Hayır. Tebligat mevzuatı adreste bulunamama hâli için farklı usuller öngörür. Geçerlilik değerlendirmesi hangi adrese, kime, hangi şerhlerle ve hangi yöntemle tebliğ yapıldığı incelenerek yapılır.
Dava
Dava dilekçesi geldi, ne yapmalıyım?
Mahkeme, dosya numarası, talepler, tebliğ tarihi ve cevap süresi birlikte kontrol edilmelidir. Deliller ve usul itirazları başlangıçta planlanmalıdır.
Tensip zaptı geldi, ne yapmalıyım?
Tensipte mahkemenin verdiği ara kararlar tek tek okunmalı; özellikle belge sunma, avans yatırma ve kesin süre içeren bentler takvime alınmalıdır.
Duruşmaya gitmezsem ne olur?
Sonuç dava türüne, hangi taraf olduğuna ve mahkemenin davetiyedeki ihtarlarına göre değişir. Bazı hâllerde yargılama yokluğunuzda devam edebilir.
Davadan feragat edince ne olur?
Feragat talep sonucundan vazgeçmeye ilişkin ciddi sonuçları olan usul işlemidir ve kural olarak kesin hüküm benzeri sonuç doğurabilir.
Davayı kabul edince ne olur?
Kabul edilen talep yönünden uyuşmazlık sona erebilir. Beyanın kapsamı, giderler ve karar sonucu açıkça değerlendirilmelidir.
Mahkeme kesin süre verdi, ne demek?
Kesin süre içinde belirtilen işlem yapılmazsa kanunda veya ara kararda gösterilen usul sonucu doğabilir. Süre ve yapılacak işlem birlikte okunmalıdır.
Mahkeme gider avansı istedi, ne yapmalıyım?
Ara kararda istenen tutar, ödeme yeri ve süre kontrol edilmelidir. Eksik yatırılması dosyanın ilerlemesini etkileyebilir.
Dava istinafa gitti, şimdi ne olur?
Dosya bölge adliye veya bölge idare mahkemesinin incelemesine gider. İnceleme kapsamı ve sonucu uyuşmazlığın türüne göre değişir.
Dosya istinaftan döndü, ne anlama gelir?
Bölge adliye mahkemesi esastan ret, kaldırma, yeniden hüküm veya başka bir karar vermiş olabilir. Sonuç karar metninden anlaşılır.
Mahkeme kararı kesinleşmeden icraya konur mu?
Bazı ilamlar kesinleşmeden icra edilebilirken bazıları için kesinleşme gerekir. Kararın konusu ve özel kanun hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.
Dava açıldıktan sonra ilk aşama nedir?
Dilekçenin kaydı ve tevziden sonra mahkeme dosya üzerinde ilk usul işlemlerini yapar; tensip, dilekçelerin teatisi ve ön inceleme süreci dava türüne göre ilerler.
Gerekçeli karar çıktıktan sonra ne olur?
Kararın taraflara tebliği, kanun yolunun açık olup olmadığı ve kararın kesinleşmesi sonraki aşamayı belirler. Her karar gerekçeli karar yazıldığı gün kesinleşmez.
Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir mi?
Rapor taraflara tebliğ edildikten sonra mahkemenin verdiği süre ve usul kuralları içinde rapordaki teknik değerlendirme, hesap, veri veya eksik incelemelere yönelik itiraz ve açıklamalar sunulabilir.
Bir karara istinaf başvurusu ne zaman yapılır?
İstinaf süresi kararın türüne ve ilgili usul kanununa göre belirlenir. Başlangıç tarihi de tefhim veya tebliğ kuralına göre değişebileceği için karar üzerindeki kanun yolu bildirimi ve tebligat kaydı birlikte incelenmelidir.
Bir dava ne kadar sürer?
Tek bir standart dava süresi yoktur. Mahkemenin iş yükü, taraf sayısı, tebligatlar, bilirkişi ve keşif ihtiyacı, deliller ve kanun yolu aşamaları süreyi değiştirir.
Mahkeme kararının kesinleştiğini nasıl anlarım?
Kesinleşme; kararın kanun yoluna açık olup olmaması, tebliğler ve başvuru yapılıp yapılmamasına göre belirlenir. Dosyada kesinleşme kaydı/şerhi bulunması önemli göstergedir.
İş
İşveren çıkış kodumu yanlış bildirdi, ne yapabilirim?
SGK çıkış kodu işten ayrılışın hukuki niteliği bakımından önemli olabilir. Fesih nedeni, bildirim ve SGK kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Her istifa kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz; kanunda haklı fesih veya özel ayrılma nedenleri bulunabilir.
Maaşımın bir kısmı elden ödeniyor, nasıl ispatlanır?
Banka kayıtları tek başına gerçek ücretin tamamını göstermeyebilir. Bordro, emsal ücret, yazışma ve diğer deliller birlikte değerlendirilebilir.
Kullanmadığım yıllık izinlerin ücretini alabilir miyim?
Kullanılmayan yıllık izin ücretinin talep edilebilir hâle gelmesi iş sözleşmesinin sona ermesiyle gündeme gelir. İşveren izin kullandırıldığını belgelemekle yükümlü olabilir.
Fazla mesai bordroda görünüyor ama ödenmedi, ne yapmalıyım?
Bordrodaki tahakkuk ile banka ödemesi karşılaştırılmalıdır. İmzalı bordro ve ödeme kaydı ispat bakımından farklı sonuçlar doğurabilir.
İşyerinde mobbing nasıl ispatlanır?
Süreklilik gösteren sistematik davranışların somutlaştırılması gerekir. Yazışmalar, tanıklar, sağlık kayıtları ve işyeri süreçleri önem taşıyabilir.
İşçilik alacaklarında arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Kanunun dava şartı arabuluculuğa tabi tuttuğu işçi veya işveren alacağı ve tazminat taleplerinde dava öncesi arabuluculuk gerekir.
İşveren kıdem tazminatını ödemiyorsa ne yapılabilir?
Önce işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ve hesap unsurları belirlenir. İşçi alacağı ve tazminat taleplerinde dava öncesi arabuluculuk süreci çoğu durumda temel başvuru aşamasıdır.
İşe iade talebi için ne yapılır?
İş güvencesi koşulları mevcutsa fesih bildiriminin tebliğinden sonra kanunda öngörülen kısa süreler içinde arabuluculuğa başvuru ve anlaşamama hâlinde dava süreci gündeme gelir.
Fazla mesai nasıl ispatlanır?
Bordro, puantaj, kart basma/giriş-çıkış kayıtları, işyeri yazışmaları, görev kayıtları ve uygun hâllerde tanık anlatımları birlikte değerlendirilebilir.
İş kazası olduğunda hangi kayıtlar önemlidir?
Sağlık kayıtları, kaza tutanağı, olay yeri bilgileri, tanıklar, SGK bildirimi ve işyeri kayıtları mümkün olduğunca erken toplanmalıdır. Ceza, sosyal güvenlik ve tazminat süreçleri ayrı ayrı gündeme gelebilir.
Aile
Boşanma davası açmadan arabulucuya gidilir mi?
Boşanmanın kendisi ve velayet gibi tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği konular arabuluculuğa uygun değildir; bazı malvarlığı uyuşmazlıkları ayrıca değerlendirilebilir.
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler olmalı?
Boşanmanın mali sonuçları ve çocuklarla ilgili düzenlemeler açık, uygulanabilir ve çelişkisiz yazılmalıdır. Mahkeme protokolü uygunluk bakımından değerlendirir.
Eşim boşanmak istemiyor, dava açabilir miyim?
Boşanma yalnız karşılıklı anlaşmayla mümkün değildir. Kanuni boşanma sebebi varsa çekişmeli boşanma davası açılabilir ve sebep/deliller mahkemece değerlendirilir.
Velayet kararı sonradan değiştirilebilir mi?
Çocuğun üstün yararını etkileyen koşullar değişirse velayetin yeniden düzenlenmesi talep edilebilir.
Çocuğumu mahkeme kararına rağmen göremiyorum, ne yapabilirim?
Kişisel ilişki kararının uygulanması için güncel mevzuattaki çocuk teslimi ve kişisel ilişki usulleri değerlendirilmelidir.
Düğün takıları ve ziynet eşyaları kime ait sayılır?
Aidiyet değerlendirmesi güncel içtihat ve somut olayın özelliklerine göre yapılır; kime takıldığı, taraf iradesi ve yerel adet gibi unsurlar önem taşıyabilir.
Boşanmada ev kime kalır?
Tapu malikliği ile mal rejimi tasfiyesi aynı mesele değildir. Evin edinim tarihi, finansmanı ve eşlerin mal rejimi birlikte değerlendirilmelidir.
Boşanma davasında velayet nasıl belirlenir?
Mahkeme velayet konusunda çocuğun üstün yararını esas alır. Çocuğun yaşı, bakım düzeni, eğitim ve sağlık ihtiyaçları, ebeveynlerin koşulları ve gerektiğinde uzman incelemeleri değerlendirilir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
İlama veya ara karara dayanan nafaka alacağı için icra takibi yapılabilir. Nafakanın türü, hangi dönemlerin ödenmediği ve kararın kapsamı sonraki işlemleri belirler.
Nafaka sonradan artırılabilir veya azaltılabilir mi?
Tarafların ekonomik koşulları ve ihtiyaçlarda önemli değişiklik olması hâlinde kanuni şartlarla nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
Miras
Mirasçı olduğumu sonradan öğrendim, reddi miras süresi ne zaman başlar?
Gerçek ret süresinin başlangıcı mirasçının mirasçılığı hangi tarihte öğrendiğine göre değişebilir. Öğrenme tarihi somut belgelerle değerlendirilmelidir.
Miras bırakanın borcunu ben ödedim, diğer mirasçılardan isteyebilir miyim?
Mirasçıların tereke borçları karşısındaki sorumluluğu ve kendi aralarındaki iç ilişki ayrıca değerlendirilir. Ödemenin niteliği ve miras payları önemlidir.
Miras kalan ev diğer mirasçılar istemezse satılabilir mi?
Elbirliği veya paylı mülkiyet yapısına göre satış için tüm ortakların anlaşması veya ortaklığın giderilmesi gibi hukuki yollar gündeme gelebilir.
Vasiyetname varsa yine mirasçılık belgesi alınır mı?
Yasal mirasçılık ile vasiyetname veya atanmış mirasçılık ilişkisi birlikte değerlendirilir. Ölüme bağlı tasarrufun açılması ve kesinleşme süreci önemlidir.
Mirastan mal kaçırma iddiası nasıl ispatlanır?
Muris muvazaası iddiasında devir bedeli, murisin ekonomik durumu, aile ilişkileri, gerçek irade ve tapu işlemleri birlikte değerlendirilir.
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa ne olur?
Miras ortaklığı anlaşmayla sona erdirilemezse tereke mallarının paylaşımı veya ortaklığın giderilmesine yönelik yargısal yollar gündeme gelebilir.
Miras nasıl reddedilir?
Gerçek ret, mirasçının kanuni süre içinde sulh hukuk mahkemesine yapacağı kayıtsız ve şartsız beyanla gündeme gelir. Süre başlangıcı ve mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlar ayrıca incelenmelidir.
Miras bırakanın borçları mirasçıya geçer mi?
Miras kural olarak hak ve borçlarıyla birlikte geçer. Bu nedenle terekenin yalnız malvarlığı değil borçları da araştırılmalı; ret, hükmen ret veya diğer koruma yolları süreleri içinde değerlendirilmelidir.
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nereden alınır?
Uygun hâllerde noter veya sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınabilir. Yabancılık unsuru veya nüfus kaydıyla çözülemeyen durumlarda noter yolu kullanılamayabilir.
Babamdan kalan mirası e-Devlet'ten nasıl öğrenebilirim?
e-Devlet'te veraset ilamı sorgulama, mirasçısı olduğunuz kişi adına hukuk/idari dava ve icra dosyası sorgulama ile vasiyetname sorgulama gibi ayrı hizmetler bulunur. Tek bir ekran bütün tereke mallarını göstermediği için taşınmaz, banka ve diğer malvarlığı kayıtları ayrıca araştırılabilir.
Miras e-Devlet'te görünür mü?
e-Devlet mirasla ilgili bazı resmî kayıtları gösterir; ancak 'mirasın tamamı' tek bir listede görünmez. Veraset ilamı, vasiyetname ve murise ait belirli dava/icra dosyaları için ayrı hizmetler vardır; terekenin diğer unsurları için ayrıca araştırma gerekebilir.
Mirasçısı olduğum kişinin dava ve icra dosyalarını nasıl görebilirim?
e-Devlet'te mirasçısı olduğunuz kişi adına hukuk davası, idari dava ve icra dosyası sorgulama için ayrı Adalet Bakanlığı hizmetleri bulunur. Kimlik doğrulaması ve mirasçılık ilişkisinin sistemde doğrulanması gerekir.
Kira
Kiracı depozitoyu nasıl geri alır?
Kiralananın teslim durumu, kira ve yan gider borçları ile depozitonun nasıl saklandığı değerlendirilir. Teslim tutanağı ve fotoğraflar önemlidir.
Ev sahibi depozitoyu iade etmiyor, ne yapabilirim?
Önce depozitonun tutarı ve ödeme belgesi, taşınmazın teslim durumu ve varsa borç/hasar iddiaları belirlenmelidir.
Kiracı evi sözleşme bitmeden boşaltırsa ne olur?
Erken geri verme hâlinde kiracının sorumluluğu taşınmazın benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre ve somut koşullara göre değerlendirilir.
Ev sahibi kiracıyı hemen çıkarabilir mi?
Kiraya veren ancak kanunda öngörülen tahliye sebepleri ve usuller çerçevesinde tahliye talep edebilir. Tek taraflı bildirim her durumda yeterli değildir.
Kira artışı neye göre yapılır?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenileme dönemindeki artış, sözleşme ve güncel kanuni sınırlara göre belirlenir.
Beş yılı dolan kiracının kira bedeli nasıl belirlenir?
Beş yılı aşan kira ilişkilerinde kira tespiti yapılırken emsal kira bedelleri, taşınmazın durumu ve hakkaniyet gibi ek ölçütler gündeme gelir.
Tahliye taahhütnamesinin geçerli olup olmadığını nasıl anlarım?
Taahhüdün kiralananın tesliminden sonra verilmesi, yazılı olması ve tahliye tarihinin bulunması gibi unsurlar önemlidir.
Tahliye kararı çıktıktan sonra ne olur?
Kararın tebliği, kanun yolu durumu, kesinleşmenin gerekip gerekmediği ve icra edilebilirlik ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Karar çıkması kiracının aynı gün zorla çıkarılacağı anlamına gelmez.
Kiracı tahliye taahhüdüne rağmen çıkmazsa ne yapılabilir?
Geçerli bir tahliye taahhütnamesine dayanılıyorsa kanunda öngörülen süre içinde icra veya dava yoluna başvuru gündeme gelebilir. Taahhüdün düzenlenme tarihi ve geçerlilik koşulları baştan kontrol edilmelidir.
Kira tespit davası ne zaman açılır?
Kira bedelinin tespiti davası sözleşme devam ederken açılabilir; ancak belirlenecek bedelin hangi kira döneminden itibaren uygulanacağı dava ve bildirim tarihine bağlı özel kurallara tabidir.
Tüketici
Aldığım ürün bozuk çıktı, ne yapabilirim?
Ürünün ayıplı olup olmadığı, teslim tarihi, garanti ve satıcıya yapılan bildirimler kontrol edilmelidir. Tüketicinin kanuni seçimlik hakları gündeme gelebilir.
İnternet alışverişinde cayma hakkım var mı?
Mesafeli sözleşmelerde genel olarak cayma hakkı bulunur; ancak kişiye özel ürün, dijital içerik ve benzeri kanuni istisnalar olabilir.
Yetkili servis ürünü tamir etmedi, ne yapabilirim?
Garanti süresi, servis fişi, onarım süresi ve ürünün ayıbı birlikte değerlendirilmelidir.
Tüketici Hakem Heyeti kararına satıcı uymuyor, ne yapılabilir?
Hakem heyeti kararının icra kabiliyeti ve karşı tarafın itiraz edip etmediği kontrol edilerek icra veya diğer yollar değerlendirilebilir.
Aboneliğimi iptal ettiremiyorum, ne yapabilirim?
Sözleşmenin türü, taahhüt süresi, fesih bildirimi ve istenen bedeller kontrol edilmelidir.
Tüketici Hakem Heyetine nasıl başvurulur?
Uyuşmazlık görev sınırları içindeyse e-Devlet/TÜBİS üzerinden veya ilgili başvuru kanallarıyla tüketici hakem heyetine başvurulabilir. Parasal sınırlar her yıl değişebildiğinden güncel tutar kontrol edilmelidir.
Ceza
Savcılıktan veya polisten ifade için çağrıldım, ne yapmalıyım?
Önce hangi sıfatla çağrıldığınız, dosya numarası ve çağrının resmî olup olmadığı doğrulanmalıdır. Şüpheli veya sanığın müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır.
Hakkımda suç duyurusu veya soruşturma var mı, nasıl öğrenirim?
UYAP erişimi, tebligatlar ve yetkili savcılık kayıtları üzerinden bilgi alınabilir; soruşturma gizliliği nedeniyle her belge vatandaş ekranında görünmeyebilir.
Adli kontrol kaldırılabilir mi?
Adli kontrol tedbirinin kaldırılması veya değiştirilmesi dosyanın koşullarına göre talep edilebilir. Tedbirin gerekçesi ve güncel riskler değerlendirilir.
El konulan eşyamı nasıl geri alabilirim?
Elkoymanın devamı için hukuki ihtiyaç kalmadığında iade talebi gündeme gelebilir. Eşyanın delil veya müsadere konusu olup olmadığı önemlidir.
HAGB adli sicilde görünür mü?
HAGB kararlarının kayıt ve erişim rejimi normal mahkûmiyet adli sicil kaydından farklıdır. Karar tarihi ve uygulanmış mevzuat önemlidir.
Ceza mahkemesi kararı istinafa gider mi?
Kararın türü, cezanın niteliği ve kanundaki kesinlik hükümleri istinaf yolunun açık olup olmadığını belirler.
Uzlaştırma teklifini kabul etmezsem ne olur?
Uzlaştırma gönüllü bir süreçtir. Anlaşma sağlanmazsa soruşturma veya kovuşturma ilgili ceza muhakemesi kurallarına göre devam edebilir.
Ceza dosyası UYAP'tan görülebilir mi?
Taraf veya vekil sıfatına göre UYAP üzerinde dosya ve belge görüntüleme kapsamı değişebilir. Soruşturma dosyalarında gizlilik veya erişim kısıtları bulunabilir.
Takipsizlik (KYOK) kararına itiraz edilebilir mi?
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı kanunda öngörülen koşullar ve süre içinde itiraz yolu bulunabilir. Kararın tebliğ tarihi ve kararda gösterilen merci gecikmeden kontrol edilmelidir.
Tutuklama kararına itiraz edilebilir mi?
Tutuklama kararlarına kanunda öngörülen usulle itiraz edilebilir; ayrıca tutukluluk belirli aralıklarla incelenir. Dosyanın aşaması ve kararı veren merci başvuru yolunu etkiler.
Arabuluculuk
Arabuluculuk toplantısına katılmazsam ne olur?
Sonuç uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olup olmamasına ve mazeret durumuna göre yargılama giderleri bakımından önem taşıyabilir.
Arabuluculukta avukat zorunlu mu?
Taraflar kural olarak arabuluculuk görüşmelerine kendileri katılabilir; avukatla temsil zorunluluğu her uyuşmazlıkta bulunmaz.
Arabuluculuk anlaşma belgesi icraya konabilir mi?
Anlaşma belgesinin icra edilebilirliği taraflar ve avukatların imzası ile uyuşmazlığın türüne göre farklı kurallara tabidir.
Arabuluculukta kararlaştırılan ödeme yapılmazsa ne olur?
Anlaşma belgesinin niteliğine göre icra veya başka hukuki yollar gündeme gelebilir. Vade ve ödeme şartları belgeden kontrol edilmelidir.
Arabuluculuk daveti geldi, ne yapmalıyım?
Arabulucunun adı, büro bilgisi, dosya konusu, taraf sıfatınız ve toplantı tarihi doğrulanmalıdır. Şüpheli ödeme talepleri veya farklı numaralardan gelen mesajlar resmî iletişim bilgileriyle teyit edilmelidir.
Arabuluculukta anlaşma olursa ne olur?
Taraflar üzerinde uzlaştıkları hususları anlaşma belgesine yazar. Belgenin hukuki etkisi, tarafların ve avukatların imzası ile uyuşmazlığın türüne göre değişebilir.
Arabuluculukta anlaşamazsak ne olur?
Süreç son tutanakla sona erer. Uyuşmazlık dava şartı arabuluculuk kapsamındaysa, diğer dava şartları da mevcutsa sonrasında mahkemeye başvuru gündeme gelebilir.
Arabulucu beni aradı; ne yapmalıyım?
Önce arabulucunun adını, sicil bilgisini, dosya numarasını ve hangi uyuşmazlık için aradığını doğrulayın. Toplantı tarihi, başvurudaki talep ve varsa belgeleri not edin; kimlik veya ödeme konusunda şüpheli bir talep varsa resmî kanallardan teyit etmeden işlem yapmayın.
Arabuluculuk dosyası e-Devlet'te görünür mü?
Arabuluculuk dosyalarının görüntülenme imkânı kullanılan hizmete ve dosyadaki sıfatınıza göre değişebilir. 2026 e-Adalet Vatandaş Mobil uygulaması arabuluculuk birimlerinde taraf olunan dosyaların güncel durumunu sorgulamaya imkân veriyor; ayrıca UYAP/e-Devlet bağlantıları kontrol edilmelidir.
Arabuluculuk sonucunu nasıl öğrenebilirim?
Sürecin sonucu, arabulucu tarafından düzenlenen son tutanak ve varsa anlaşma belgesinden anlaşılır. Portalda görünen durum bilgisini tek başına sonuç saymayın; imzalı son tutanak veya anlaşma metnini kontrol edin.
Arabulucu ücretli mi?
Arabuluculukta ücretin kim tarafından ve ne kadar ödeneceği; sürecin dava şartı veya ihtiyari olmasına, uyuşmazlığın türüne, görüşme süresine ve anlaşma durumuna göre değişir. Başvuru tarihinde yürürlükteki Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi kontrol edilmelidir.
Sözleşme
Sözleşme imzaladım, sonradan vazgeçebilir miyim?
Her sözleşmede serbest cayma hakkı yoktur. Sözleşme türü, tüketici işlemi olup olmadığı ve fesih/dönme şartları incelenmelidir.
Kapora geri alınır mı?
Kapora olarak verilen paranın hukuki niteliği sözleşmeye göre avans, bağlanma parası veya cayma parası olabilir; sonuç buna göre değişir.
Sözleşmedeki cezai şart çok yüksekse ne olur?
Cezai şartın geçerliliği ve indirilip indirilemeyeceği tarafların sıfatına, ihlale ve ilgili kanun hükümlerine göre değerlendirilir.
İhtarname gönderdim, cevap gelmedi; ne olur?
Karşı tarafın cevap vermemesi tek başına talebin kabul edildiği anlamına gelmez. İhtarın hukuki sonucu içeriğine ve uyuşmazlığın türüne göre değerlendirilir.
Sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir miyim?
Tek taraflı fesih hakkı kanundan veya sözleşmeden doğabilir. Haklı sebep, bildirim süresi ve fesih şekli sözleşme türüne göre değişir.
Her uyuşmazlıkta noterden ihtar çekmek zorunlu mu?
Hayır. İhtarın zorunlu olup olmadığı borcun veya sözleşmenin türüne ve kanuni düzenlemeye bağlıdır. Noter ihtarı özellikle bildirimin içeriği ve tarihinin ispatını kolaylaştırabilir.
Sözleşme feshedilince cezai şart otomatik olarak ödenir mi?
Cezai şartın uygulanması sözleşme maddesine, ihlalin türüne, fesih sebebine ve emredici hukuk kurallarına bağlıdır. Her fesih otomatik olarak cezai şart doğurmaz.
Ticaret
Çek karşılıksız çıktı, ne yapılabilir?
Çekin ibrazı ve karşılıksızlık işlemi sonrasında kambiyo takibi ve diğer hukuki yollar gündeme gelebilir. Süreler ve çek üzerindeki bilgiler önemlidir.
Bononun vadesi geçti, ne yapılabilir?
Senet şeklen geçerliyse kambiyo senetlerine özgü takip veya genel yollar değerlendirilebilir. Zamanaşımı ve vade tarihleri önemlidir.
Şirket borcundan ortak şahsen sorumlu olur mu?
Sorumluluk şirket türüne, borcun niteliğine, ortak veya yöneticinin sıfatına ve özel kanun hükümlerine göre değişir.
Konkordato ilanı alacaklıyı nasıl etkiler?
Mühlet kararları takip ve haciz işlemlerini etkileyebilir. Alacağın komiserliğe bildirilmesi ve ilanların takip edilmesi önemlidir.
Gayrimenkul
Ortak taşınmazın satılması isteniyor, ne yapabilirim?
Paydaşlar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir. Taşınmazın aynen bölünebilirliği ve tapu payları değerlendirilir.
Taşınmazımın tapusu başkası üzerine geçirilmiş, ne yapabilirim?
Devrin dayanağı ve hukuka aykırılık sebebi belirlenmeden dava türü seçilmemelidir. Tapu kayıtları ve işlem belgeleri ilk olarak incelenmelidir.
Paydaş taşınmazı tek başına kullanıyor, ecrimisil isteyebilir miyim?
Paydaşlar arası ecrimisil taleplerinde kullanım, yararlanmanın engellenmesi ve intifadan men gibi unsurlar somut olaya göre değerlendirilir.
Önalım hakkı ne zaman kullanılabilir?
Paylı mülkiyette payın üçüncü kişiye satılması hâlinde kanuni şartlarla önalım hakkı gündeme gelebilir. Bildirim ve hak düşürücü süreler önemlidir.
Kıymetli Evrak
Keşideci ile ciranta arasındaki fark nedir?
Keşideci (düzenleyen) senedi düzenleyen kişidir; ciranta, senedi ciro yoluyla devreden kişidir. Sorumlulukları senedin çek, bono veya poliçe olmasına göre değişir.
Bono ile senet aynı şey midir?
Her bono bir senettir; ancak her yazılı borç senedi TTK anlamında bono değildir. Kambiyo vasfı şekil şartlarının tamamına ve kanuni tamamlama kurallarına göre belirlenir.
Ciranta senedin ödenmemesinden sorumlu mudur?
Kanuni şartlar ve ciro kayıtlarına göre ciranta başvuru borçlusu olabilir. Ödememe tespiti, başvuru süreleri ve sorumsuzluk kayıtları sonucu etkiler.
Kambiyo ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edilir?
Kambiyo senetlerine özgü HACİZ yolunda İİK m.168 uyarınca belirli şikâyet ve itirazlar için tebliğden itibaren 5 gün; ödeme için 10 gün öngörülür. Genel haciz yolundaki 7 günlük itirazla karıştırılmamalıdır.
Çek karşılıksız çıktığında hangi yollar gündeme gelir?
Bankadaki karşılıksızlık işlemi, düzenleyen ve cirantaların sorumluluğu, kambiyo takibi ve 5941 sayılı Çek Kanunu kapsamındaki şikâyet koşulları birbirinden ayrı incelenmelidir.
Teminat amacıyla verilen bono icraya konulabilir mi?
Teminat ilişkisi bulunması her durumda kendiliğinden takibi engellemez. Senet metnindeki kayıt, teminat sözleşmesi, ciro ve taraf ilişkisi somut olarak değerlendirilir.
Bonoda zamanaşımı her zaman üç yıl mıdır?
Düzenleyene karşı bono alacağında TTK m.778 atfıyla m.749 kapsamında vadeden itibaren üç yıllık temel süre söz konusu olabilir; ciranta ve diğer başvuru borçlularına karşı süreler farklıdır.
UYAP ve Dosya Sorgulama
UYAP'ta dosyam görünmüyor, ne yapmalıyım?
Önce doğru portal ve giriş yöntemini kullandığınızı, dosyada taraf sıfatınızın bulunduğunu ve doğru yargı türünde arama yaptığınızı kontrol edin. Yeni açılan veya sisteme henüz işlenmemiş dosyalar gecikmeli görünebilir; sonuç alınamazsa ilgili adliye/mahkeme veya UYAP yardım kanalı üzerinden dosya bilgisi doğrulanmalıdır.
UYAP'ta dosyayı görüyorum ama evrakları göremiyorum; ne yapmalıyım?
UYAP'ta görülebilen içerik giriş yöntemine ve dosyadaki yetkinize göre değişebilir. Dosya kapak/safahat bilgisi görünürken evrak içeriği görünmüyorsa giriş yöntemi, belge erişim yetkisi ve teknik görüntüleme sorunu ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Esas numarası ile dosya sorgulama nasıl yapılır?
Esas numarası tek başına her zaman yeterli değildir; mahkeme veya icra dairesi, yıl ve dosya türü bilgisi de gerekir. UYAP Vatandaş'ta ilgili yargı birimi seçilerek tarafı olduğunuz dosyalar görüntülenebilir; elinizdeki esas numarasını mahkeme bilgisiyle birlikte karşılaştırın.
Dosya safahat bilgileri ne demek?
Safahat, dosyada zaman içinde yapılan işlemlerin kronolojik kaydıdır. Bir işlem satırının görünmesi tek başına hukuki sonucun kesinleştiği anlamına gelmez; ilgili karar, tebligat ve evrakla birlikte okunmalıdır.
İstinaf dosyası UYAP'ta nasıl sorgulanır?
Dosyanız istinafa gönderildiyse UYAP Vatandaş üzerinden dosya safahatını ve ilgili bölge adliye/idare mahkemesi bilgilerini takip edebilirsiniz. İlk derece dosyası ile istinaf merciindeki yeni dosya/esas bilgileri farklı olabileceği için ikisini birlikte kontrol edin.
AYM bireysel başvuru nasıl sorgulanır?
Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurunun durumunu AYM'nin resmî bireysel başvuru sorgulama kanallarından başvuru bilgileriyle kontrol etmek gerekir. UYAP'taki dava dosyası ile AYM bireysel başvuru numarası aynı kayıt değildir.
Danıştay dosyası nasıl sorgulanır?
Danıştay'a giden dosyaların durumu UYAP Vatandaş üzerinden ve Danıştay'ın resmî dosya sorgulama kanallarından takip edilebilir. Dosyanın ilk derece/idare mahkemesi numarası ile Danıştay'daki esas numarasını karıştırmamak gerekir.
İş mahkemesi dosyası nasıl sorgulanır?
Tarafı olduğunuz iş mahkemesi dosyası UYAP Vatandaş üzerinden hukuk yargısı dosyaları içinde görüntülenebilir. Esas numarası, mahkeme, duruşma, bilirkişi ve karar safahatını ayrı ayrı kontrol edin.
İcra ve Haciz
Araçta yakalama kararı e-Devlet'te görünür mü?
Araç üzerindeki her kısıtlama aynı ekranda ve aynı adla görünmeyebilir. e-Devlet'teki araç/tescil ve e-haciz hizmetlerini UYAP icra dosyasıyla birlikte kontrol etmek gerekir; 'haciz', 'hak mahrumiyeti', 'rehin' ve 'yakalama' kayıtları aynı hukuki işlem değildir.
Araçta hak mahrumiyeti ne demek?
Hak mahrumiyeti, araç üzerinde satış/devir veya tasarrufu etkileyebilen bir kısıtlama kaydı bulunduğunu gösterebilir. Kaydın nedeni haciz, rehin, ihtiyati tedbir veya başka bir işlem olabilir; kesin anlamı kaydı koyan kurum ve dayanak dosyadan öğrenilir.
Araç üzerinde haciz olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?
Kendi aracınız için e-Devlet'teki araç hizmetleri ve GİB'in 'Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama' hizmeti kullanılabilir. İcra kaynaklı hacizde UYAP dosyası da kontrol edilmelidir; yalnız tek bir ekranla bütün kısıtlamaların kapsamı kesinleştirilemeyebilir.
Maaşıma icra geldi; ne yapmalıyım?
Önce hangi icra dosyasından haciz yazısı geldiğini, borç tutarını, ödeme emrinin size nasıl tebliğ edildiğini ve işverenin yaptığı kesintiyi kontrol edin. Borca veya takibe ilişkin bir itirazınız varsa süreler dosyanın türüne göre değişebileceği için gecikmeden değerlendirilmelidir.
Maaş haczi ne kadar olur?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçi ücretlerinde aylık ücretin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceği kuralı vardır; nafaka alacakları ve farklı gelir türleri için özel hükümler bulunabilir. İİK m.83 kapsamında ücretin niteliği ve dosyadaki haciz yazısı birlikte değerlendirilmelidir.
Birden fazla maaş haczi varsa kesinti nasıl uygulanır?
İİK m.83'te birden fazla haczin sıraya konulacağı ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonraki hacze geçilemeyeceği düzenlenir. Dosyaların sıra ve kesinti bilgisi işveren yazılarıyla birlikte kontrol edilmelidir.
Tebligat ve Süreler
E-tebligat ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?
7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a uyarınca elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. SMS/e-posta bilgilendirme zamanı veya belgenin fiilen açıldığı an tek başına kanuni tebliğ tarihi değildir.
Tebliğ mazbatası nedir?
Tebliğ mazbatası, fiziki tebligatın kime, hangi tarihte, hangi adreste ve hangi yöntemle yapıldığına ilişkin tebliğ işlemi kaydıdır. Süre hesabında mazbatadaki tebliğ tarihi ve usul bilgileri önemli olabilir.
İşlem safahatı ne demek?
İşlem safahatı, dosyada yapılan işlemlerin tarih sırasıyla kaydını ifade eder. 'Müzekkere yazıldı', 'tebligat çıkarıldı' veya 'karar verildi' gibi satırlar, işlemin sonucunu ve kesinleşmesini tek başına göstermeyebilir.
UYAP e-Satış
İcra satışları nereden takip edilir?
İcra yoluyla elektronik satış ilan ve ihaleleri Adalet Bakanlığı UYAP e-Satış Portalı üzerinden takip edilir. İlan metni, artırma tarihleri, şartlar, kıymet takdiri ve dosya bilgileri birlikte incelenmelidir.
UYAP e-Satış'ta teminat nasıl yatırılır?
Teminatın tutarı ve yatırma yöntemi satış ilanı ile e-Satış Portalındaki ilgili artırma ekranından kontrol edilmelidir. Eski veya başka bir ihaleye ait tutar/yönteme güvenmeyin; teklif vermeden önce sistemde teminatın ilgili dosyaya işlendiğini doğrulayın.
UYAP e-Satış'ta teklif nasıl verilir?
Elektronik artırmada teklif, UYAP e-Satış Portalında ilgili ilan üzerinden ve sistemin gösterdiği şartlar sağlandıktan sonra verilir. Teminat, teklif aralığı, artırmanın bitiş zamanı ve uzama kuralları teklif öncesinde ilan ve portal ekranından kontrol edilmelidir.
İş Hukuku
Kullanmadığım yıllık izinlerin parasını alabilir miyim?
İş sözleşmesi devam ederken yıllık izin kural olarak dinlenme hakkı olarak kullandırılır ve ücret karşılığına çevrilmez. İş sözleşmesi sona erdiğinde hak kazanılıp kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret, kanundaki koşullara göre gündeme gelir.
Kıdem, ihbar ve yıllık izin alacağı nasıl hesaplanır?
Bu üç kalem aynı kuralla hesaplanmaz. Çalışma süresi, fesih nedeni, ücretin kapsamı, kıdem tavanı, ihbar süresi ve kullanılmayan izin günleri ayrı ayrı belirlenmelidir; çevrim içi araçlar yalnız ön hesap verir.