Gerçek Arama Soruları
Hukuki Sorular ve Kısa Cevaplar
İnsanların günlük hayatta en sık karşılaştığı hukuki soruları kısa cevap, kontrol listesi ve ayrıntılı rehber bağlantılarıyla bir araya getirdik.
İcra
Borcu ödedim, icra dosyası neden hâlâ açık görünüyor?
Ödeme yapılmış olması ile dosyanın sistemde kapatılması ve hacizlerin sicillerden kaldırılması aynı anda gerçekleşmeyebilir. Ödemenin icra dosyasına işlendiği, harç ve giderlerin tamamlandığı ve gerekli kapatma/terkin yazılarının gönderildiği kontrol edilmelidir.
Ödeme emri geldi, ilk olarak neyi kontrol etmeliyim?
Takip türü, icra dairesi, dosya numarası, alacaklı ve borç bilgileri, talep edilen tutar, dayanak ve tebliğ tarihi birlikte kontrol edilmelidir. İtiraz ve ödeme süreleri takip türüne göre değişebildiğinden belge gecikmeden incelenmelidir.
Maaşıma haciz geldiğinde ne olur?
İcra dairesi işverene haciz yazısı göndererek kanuni sınırlar içinde ücret kesintisi yapılmasını isteyebilir. Kesinti oranı, alacağın türü ve daha önceki hacizlerin sırası sonucu etkileyebilir.
Eve haciz gelir mi?
Haciz yapılabilmesi ile evde bulunan her eşyanın haczedilebilmesi aynı şey değildir. İcra ve İflas Kanunu bazı zorunlu ev eşyaları ile belirli mal ve hakları haczedilemez kabul eder; eşyanın niteliği somut olarak değerlendirilir.
UYAP
İcra dosyası nasıl sorgulanır?
Tarafı olduğunuz icra dosyalarının temel bilgileri UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet üzerinden görüntülenebilir. Avukat Portal ile vatandaş erişimi aynı kapsamda değildir.
UYAP'ta dosyanın kapalı görünmesi ne anlama gelir?
Dosyanın kapalı statüye alınması, o dosyada aktif işlem yürütülmediğini gösterebilir; ancak kararın tüm sonuçlarının tamamlandığı, borcun her yönüyle sona erdiği veya tüm sicil kayıtlarının otomatik silindiği anlamına gelmeyebilir.
Dava dosyamı e-Devlet'ten görebilir miyim?
Tarafı olduğunuz birçok adli dosyanın temel bilgileri UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-Devlet doğrulamasıyla görüntülenebilir. Belge erişimi ve işlem yetkileri dosya türüne ve kullanıcı sıfatına göre değişebilir.
Dava
Gerekçeli karar çıktıktan sonra ne olur?
Kararın taraflara tebliği, kanun yolunun açık olup olmadığı ve kararın kesinleşmesi sonraki aşamayı belirler. Her karar gerekçeli karar yazıldığı gün kesinleşmez.
Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir mi?
Rapor taraflara tebliğ edildikten sonra mahkemenin verdiği süre ve usul kuralları içinde rapordaki teknik değerlendirme, hesap, veri veya eksik incelemelere yönelik itiraz ve açıklamalar sunulabilir.
Bir karara istinaf başvurusu ne zaman yapılır?
İstinaf süresi kararın türüne ve ilgili usul kanununa göre belirlenir. Başlangıç tarihi de tefhim veya tebliğ kuralına göre değişebileceği için karar üzerindeki kanun yolu bildirimi ve tebligat kaydı birlikte incelenmelidir.
Bir dava ne kadar sürer?
Tek bir standart dava süresi yoktur. Mahkemenin iş yükü, taraf sayısı, tebligatlar, bilirkişi ve keşif ihtiyacı, deliller ve kanun yolu aşamaları süreyi değiştirir.
Mahkeme kararının kesinleştiğini nasıl anlarım?
Kesinleşme; kararın kanun yoluna açık olup olmaması, tebliğler ve başvuru yapılıp yapılmamasına göre belirlenir. Dosyada kesinleşme kaydı/şerhi bulunması önemli göstergedir.
Arabuluculuk
Arabuluculuk daveti geldi, ne yapmalıyım?
Arabulucunun adı, büro bilgisi, dosya konusu, taraf sıfatınız ve toplantı tarihi doğrulanmalıdır. Şüpheli ödeme talepleri veya farklı numaralardan gelen mesajlar resmî iletişim bilgileriyle teyit edilmelidir.
Arabuluculukta anlaşma olursa ne olur?
Taraflar üzerinde uzlaştıkları hususları anlaşma belgesine yazar. Belgenin hukuki etkisi, tarafların ve avukatların imzası ile uyuşmazlığın türüne göre değişebilir.
Arabuluculukta anlaşamazsak ne olur?
Süreç son tutanakla sona erer. Uyuşmazlık dava şartı arabuluculuk kapsamındaysa, diğer dava şartları da mevcutsa sonrasında mahkemeye başvuru gündeme gelebilir.
İş
İşveren kıdem tazminatını ödemiyorsa ne yapılabilir?
Önce işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ve hesap unsurları belirlenir. İşçi alacağı ve tazminat taleplerinde dava öncesi arabuluculuk süreci çoğu durumda temel başvuru aşamasıdır.
İşe iade talebi için ne yapılır?
İş güvencesi koşulları mevcutsa fesih bildiriminin tebliğinden sonra kanunda öngörülen kısa süreler içinde arabuluculuğa başvuru ve anlaşamama hâlinde dava süreci gündeme gelir.
Fazla mesai nasıl ispatlanır?
Bordro, puantaj, kart basma/giriş-çıkış kayıtları, işyeri yazışmaları, görev kayıtları ve uygun hâllerde tanık anlatımları birlikte değerlendirilebilir.
İş kazası olduğunda hangi kayıtlar önemlidir?
Sağlık kayıtları, kaza tutanağı, olay yeri bilgileri, tanıklar, SGK bildirimi ve işyeri kayıtları mümkün olduğunca erken toplanmalıdır. Ceza, sosyal güvenlik ve tazminat süreçleri ayrı ayrı gündeme gelebilir.
Aile
Boşanma davasında velayet nasıl belirlenir?
Mahkeme velayet konusunda çocuğun üstün yararını esas alır. Çocuğun yaşı, bakım düzeni, eğitim ve sağlık ihtiyaçları, ebeveynlerin koşulları ve gerektiğinde uzman incelemeleri değerlendirilir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
İlama veya ara karara dayanan nafaka alacağı için icra takibi yapılabilir. Nafakanın türü, hangi dönemlerin ödenmediği ve kararın kapsamı sonraki işlemleri belirler.
Nafaka sonradan artırılabilir veya azaltılabilir mi?
Tarafların ekonomik koşulları ve ihtiyaçlarda önemli değişiklik olması hâlinde kanuni şartlarla nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
Miras
Miras nasıl reddedilir?
Gerçek ret, mirasçının kanuni süre içinde sulh hukuk mahkemesine yapacağı kayıtsız ve şartsız beyanla gündeme gelir. Süre başlangıcı ve mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlar ayrıca incelenmelidir.
Miras bırakanın borçları mirasçıya geçer mi?
Miras kural olarak hak ve borçlarıyla birlikte geçer. Bu nedenle terekenin yalnız malvarlığı değil borçları da araştırılmalı; ret, hükmen ret veya diğer koruma yolları süreleri içinde değerlendirilmelidir.
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nereden alınır?
Uygun hâllerde noter veya sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınabilir. Yabancılık unsuru veya nüfus kaydıyla çözülemeyen durumlarda noter yolu kullanılamayabilir.
Kira
Kiracı tahliye taahhüdüne rağmen çıkmazsa ne yapılabilir?
Geçerli bir tahliye taahhütnamesine dayanılıyorsa kanunda öngörülen süre içinde icra veya dava yoluna başvuru gündeme gelebilir. Taahhüdün düzenlenme tarihi ve geçerlilik koşulları baştan kontrol edilmelidir.
Kira tespit davası ne zaman açılır?
Kira bedelinin tespiti davası sözleşme devam ederken açılabilir; ancak belirlenecek bedelin hangi kira döneminden itibaren uygulanacağı dava ve bildirim tarihine bağlı özel kurallara tabidir.
Sözleşme
Her uyuşmazlıkta noterden ihtar çekmek zorunlu mu?
Hayır. İhtarın zorunlu olup olmadığı borcun veya sözleşmenin türüne ve kanuni düzenlemeye bağlıdır. Noter ihtarı özellikle bildirimin içeriği ve tarihinin ispatını kolaylaştırabilir.
Sözleşme feshedilince cezai şart otomatik olarak ödenir mi?
Cezai şartın uygulanması sözleşme maddesine, ihlalin türüne, fesih sebebine ve emredici hukuk kurallarına bağlıdır. Her fesih otomatik olarak cezai şart doğurmaz.
Ceza
Ceza dosyası UYAP'tan görülebilir mi?
Taraf veya vekil sıfatına göre UYAP üzerinde dosya ve belge görüntüleme kapsamı değişebilir. Soruşturma dosyalarında gizlilik veya erişim kısıtları bulunabilir.
Takipsizlik (KYOK) kararına itiraz edilebilir mi?
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı kanunda öngörülen koşullar ve süre içinde itiraz yolu bulunabilir. Kararın tebliğ tarihi ve kararda gösterilen merci gecikmeden kontrol edilmelidir.
Tutuklama kararına itiraz edilebilir mi?
Tutuklama kararlarına kanunda öngörülen usulle itiraz edilebilir; ayrıca tutukluluk belirli aralıklarla incelenir. Dosyanın aşaması ve kararı veren merci başvuru yolunu etkiler.
Tebligat
Elektronik tebligat ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?
UETS sistemindeki elektronik tebligatta hukuki tebliğ tarihi, iletinin hesaba ulaştığı günle aynı olmayabilir. Mevzuattaki beşinci gün kuralı ve UETS kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.
Adresimde bulunamazsam tebligat otomatik olarak geçersiz olur mu?
Hayır. Tebligat mevzuatı adreste bulunamama hâli için farklı usuller öngörür. Geçerlilik değerlendirmesi hangi adrese, kime, hangi şerhlerle ve hangi yöntemle tebliğ yapıldığı incelenerek yapılır.
