2026’da kaza yerinden ayrılmanın cezası nedir? Maddi hasarlı ve yaralanmalı kazalarda yaptırımlar, zaruret hâlinde hâkimin değerlendirdiği deliller ve itiraz süreleri.
Bir sürücü, kazada yaralandığı için ambulansla hastaneye götürülmüş olabilir. Bir başkası ise diğer araçtaki yaralıyı görüp hiçbir bildirim yapmadan evine dönmüş olabilir. İkisinin de polis geldiğinde olay yerinde bulunmaması, tek başına aynı sonuca varmak için yeterli değildir. Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 81. maddesi bakımından kazanın sonucu, sürücünün neden ayrıldığı ve kolluğun izin verip vermediği önem taşır.
27 Şubat 2026’dan itibaren, kanundaki anlaşma ve zaruret hâlleri dışında, kolluğun iznini almadan kaza yerini terk eden sürücü için 2026 yılı idari para cezası 46.000 TL’dir. Kaza yaralanma veya ölümle sonuçlanmışsa kanun ayrıca bir yıldan üç yıla kadar hapis ve sürücü belgesinin iki yıl süreyle geri alınmasını öngörür. Kazanın oluşumunda kimin kusurlu olduğu ile sürücünün kazadan sonra ne yaptığı ayrı ayrı incelenir.
Hangi kazada hangi yaptırım uygulanır?
Hapis cezasına ceza mahkemesi karar verir. İki yıllık geri alma işlemini ise kanunda belirtilen görevliler uygular. Bu yolla geri alınan ehliyetin iadesi için iki yıllık sürenin dolması ve sürücü hakkında KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir.
Bir kişinin yaralanmasına veya ölümüne kusuruyla neden olan sürücü hakkında, şartları oluşursa, ayrıca taksirle yaralama veya taksirle öldürme yönünden soruşturma yürütülebilir. 27 Şubat 2026’dan önceki olaylarda olay tarihinde yürürlükte olan düzenleme incelenir. Sonradan getirilen daha ağır yaptırım geçmişe uygulanmaz.
| Olay | Hukuki sonuç |
|---|---|
| Yalnız maddi hasar var. Taraflar kanuni koşullara uygun ortak tutanağı imzalayarak ayrılıyor. | Taraflar ayrılabilir. Olay yerini terk cezası doğmaz. |
| Yalnız maddi hasar var. Sürücü geçerli anlaşma, kolluk izni veya zaruret olmaksızın ayrılıyor. | 46.000 TL idari para cezası. Bu fiil için m.81’deki hapis ve iki yıllık ehliyet tedbiri yalnız yaralanmalı veya ölümlü kazalara özgüdür. |
| Yaralanma veya ölüm var. Sürücü kolluk izni veya zaruret olmaksızın ayrılıyor. | Kanunda 46.000 TL idari para cezası, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve ehliyetin iki yıl geri alınması düzenlenir. |
Aracı yol kenarına çekmek veya park hâlindeki araca not bırakmak
Kazaya karışan sürücü önce yeni bir tehlike yaratmadan durur, gereken güvenlik önlemlerini alır ve yaralanma varsa 112’ye konumu bildirir. Yalnız maddi hasarlı ve ortak tutanak düzenlemeye elverişli bir kazada taraflar anlaşmışsa, mümkünse fotoğraf çekip araçları taşıt yolu dışına alarak tutanağı orada imzalayabilir. Örneğin iki sürücünün kavşağı açmak için birlikte kenara geçmesiyle, birinin bilgilerini vermeden yoluna devam etmesi farklı davranışlardır.
Alkol şüphesi, sürücü belgesinin bulunmaması ya da kamu malına zarar verilmesi gibi durumlarda tutanağı kolluk düzenler. Park edilmiş boş bir araca çarpan sürücü, araç sahibini bulmaya çalışmalıdır. Sahibine ulaşamazsa hasarı belgelemeli, görülebilecek yere yazılı bilgi bırakmalı ve en kısa zamanda kolluğa haber vermelidir. Camda telefon numarası bulunması yalnızca yazılı bilgi bırakma adımıyla ilgilidir.
Zaruret hâlini hâkim nasıl değerlendirir?
Kanun, zorunluluk nedeniyle ayrılmayı açıkça ayırır. Yönetmelik de yaralıya ilk yardım veya acil müdahale sağlamak amacıyla olay yerinden ayrılmayı özel olarak düzenler. Uyuşmazlık hâkimin önüne geldiğinde hâkim, o anda hangi tehlikenin bulunduğunu, sürücünün orada kalmasının mümkün olup olmadığını ve nereye, hangi amaçla gittiğini dosyadaki delillerle değerlendirir. Kararında hangi olguyu neden kabul ettiğini açıklamalıdır.
Örneğin yaralanan sürücünün ambulansla götürüldüğü ileri sürülüyorsa, ambulansın teslim kaydı ve acil servise giriş saati bunu gösterebilir. Sürücü olay yerinde fiilî saldırıya uğrayıp en yakın güvenli noktaya geçtiğini söylüyorsa, kamera görüntüsü, tanıklar ve o noktadan yaptığı 112 aramasının saati anlatımını sınamaya yarar. Yaralı varsa 112’nin yönlendirmesi önceliklidir. Güvenlik nedeniyle uzaklaşmak gerektiğinde, mümkün olan ilk anda konumu ve ayrılma nedenini kolluğa bildirmek olayın aydınlatılmasını sağlar.
Sürücü «Korktum, uzaklaştım» diyorsa hâkim, sürücünün ne gördüğünü, nasıl bir tehdit algıladığını, yardım isteme imkânını ve sonrasında attığı adımları araştırır. Sürücünün daha sonra geri dönmesi de bu zaman çizelgesinin parçasıdır. Ceza dosyasında ayrıca TCK m.25/2’ye dayanılıyorsa hâkim, sürücünün bilerek neden olmadığı ağır ve kesin bir tehlikenin bulunup bulunmadığına, başka türlü korunmanın mümkün olup olmadığına ve verilen tepkinin tehlikeyle orantısına bakar.
Para cezasına ve ehliyetin geri alınmasına nasıl itiraz edilir?
Kolluğun düzenlediği para cezasına karşı ilk başvuru, kararın tebliğinden veya yüzünüze usulünce bildirilmesinden (tefhimden) itibaren 15 gün içinde, kural olarak ihlalin gerçekleştiği yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. Dilekçeyi adliyeye iki nüsha verebilirsiniz. Tutanak numarasını, tebliğ tarihini, neden itiraz ettiğinizi ve hangi işlemin kaldırılmasını istediğinizi yazın. Ceza tutanağını, tebliğ belgesini ve elinizdeki delilleri ekleyin.
Ehliyet iki yıl süreyle geri alınmışsa geri alma tutanağını da ekleyin ve bu işleme yönelik talebinizi ayrıca belirtin. Uyuşmazlık Mahkemesi, başka bir trafik ihlali nedeniyle ehliyetin geçici olarak geri alındığı 9 Mart 2026 tarihli kararında, adli yargıyı görevli buldu. Aynı kişi hakkında aynı işlem kapsamında idari yargının görevine giren başka bir kararın da iptali isteniyorsa Kabahatler Kanunu m.27/8 görevli yargı yerini değiştirebilir. Bu nedenle elinizdeki her tutanağın dayanağını ve kanun yolu bildirimini kontrol edin.
46.000 TL’lik para cezasına ilişkin ilk başvuruyu hâkimlik reddederse bu karara, tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe dilekçe vererek itiraz edebilirsiniz. İlk başvuru için 15 gün, hâkimlik kararına karşı itiraz için iki hafta ayrılmıştır.
Tebliğden itibaren bir ay içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirimle 46.000 TL, 34.500 TL’ye iner. İndirimli ödeme yapan kişi de cezaya itiraz edebilir. Başvuru için bir aylık ödeme süresinin sonunu beklemek, 15 günlük süreyi kaçırmaya yol açabilir.
Ceza davasında savunma ve istinaf
Yaralanmalı veya ölümlü kazadan sonra olay yerini terk suçlaması varsa ayrılma nedeninizi ve delillerinizi soruşturma sırasında savcılığa, dava açıldıktan sonra ceza mahkemesine sunabilirsiniz. Mahkûmiyet hükmüne karşı istinaf yolu açıksa, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye başvurulur. Para cezası için sulh ceza hâkimliğine verilen dilekçe, ceza davasındaki istinaf başvurusunun yerine geçmez.
Delilleri saat sırasına koyun. Çarpışma hangi saatte oldu? Sürücü ne zaman ve neden ayrıldı? 112’yi kim, nereden aradı? Hastaneye veya güvenli yere ne zaman ulaşıldı? Kayıt sizde değilse ilgili kurumu, kamera yerini ve saat aralığını dilekçede belirtip kaydın silinmeden istenmesini talep edebilirsiniz.
Resmî kaynaklar ve kapsam
- TBMM · 7574 sayılı Kanun ↗m.27 ve 35 · Kaza yerinden ayrılmanın yaptırımları ve yürürlük tarihi
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ↗m.81, 82 ve 115 · Kazada durma, bildirim, yardım ve ödeme
- Karayolları Trafik Yönetmeliği ↗m.152 · Acil müdahale, araçları güvenle çekme ve tutanak koşulları
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ↗m.17, 26–29 · İndirimli ödeme, tebligat, başvuru ve itiraz
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ↗m.7, 25/2, 85 ve 89 · Zaman bakımından uygulama, zorunluluk hâli ve taksir
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ↗m.217, 230 ve 273 · Deliller, kararın gerekçesi ve istinaf süresi
- Uyuşmazlık Mahkemesi · 9 Mart 2026, E.2026/75, K.2026/105 ↗§§ 23–25 · Sürücü belgesinin geçici geri alınmasında görevli yargı
- Gelir İdaresi Başkanlığı · 2026 MTV ve Trafik İdari Para Cezası Rehberi ↗Trafik idari para cezalarında bir aylık ödeme süresi ve yüzde 25 indirim
Tutarlar 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye ve 2026 yılına aittir. Sağlık ve güvenlik örnekleri varsayımsaldır. Uyuşmazlık Mahkemesi kararı, alkol ölçümünü reddetme iddiası üzerine ehliyetin geçici olarak geri alınmasında hangi yargı kolunun görevli olduğunu ele alır.
Resmî kaynak kontrolü: . Bu kayıt, kişiye özel hukuki inceleme veya bir avukatın onayı anlamına gelmez.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
