Maaş Haczi: Ücret Kesintisi, Nafaka ve Haciz Sırası

Ücretten ne kadar kesilebilir?

İş Kanunu m.35'e göre işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez, devredilemez veya temlik olunamaz; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. Somut ücret kaleminin, işçi statüsünün ve kesintinin dayanağının dosyada ayrıca incelenmesi gerekir.

Bu oranı net ücret, prim, ikramiye, kıdem/ihbar tazminatı veya başka bir alacak için otomatik ve aynı biçimde uygulamayın. Haciz müzekkeresinin kapsamı ile bordrodaki kalemler birlikte kontrol edilmelidir.

Nafaka istisnası ve haciz sırası

Nafaka alacaklılarının kanundaki öncelikli konumu, sıradan ücret hacziyle aynı değerlendirilmez. Birden fazla haciz bulunduğunda hangi kesintinin önce uygulanacağı, tebliğler ve takip türleri bakımından dosyaya göre belirlenir.

Yeni bir haciz yazısı geldiğinde önceki kesintiyi kendiliğinden bırakmak veya bütün hacizleri aynı anda kesmek doğru bir yöntem değildir. İşverenin icra dairesinden gelen yazıları, tebliğ sırasını ve dosyadaki talimatları izlenmelidir.

İşverenin yükümlülüğü

• İcra dairesinden gelen maaş haczi yazısını kayıt altına almak, çalışanın durumu ve önceki hacizler hakkında istenen bilgiyi usulüne uygun vermek.
• Kanuna uygun kesintiyi yapmak ve icra dairesinin gösterdiği şekilde göndermek; kesinti/ödeme kayıtlarını saklamak.
• Çalışanın ayrılması veya ücret durumunun değişmesi gibi dosyayı etkileyen hâllerde tebligattaki talimatı ve ilgili icra dairesinin yönlendirmesini izlemek.

Bordro ve dosya kontrolü

Çalışan; ödeme emri, maaş haczi müzekkeresi, bordro ve UYAP safahatını karşılaştırmalıdır. Kesintinin hangi dosyaya, hangi tarihte ve hangi tutarla yapıldığını belgeleyin.

İşverenin borçlu olmadığı hâlde üçüncü kişi sıfatıyla sorumluluğu veya gecikme sonucu, gelen yazının niteliğine ve yapılan işleme göre farklılaşabilir. Dosyayı görmeden tek bir sonuç varsayılmamalıdır.