Borçlu şirket veya kurum, hükmedilen karşı vekâlet ücretini icra dosyasına nasıl yatırır? 45.000 TL örneği, stopaj beyanı, e-SMM ve dosya kaydı.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK) m.94’ün birinci fıkrasına göre tevkifat yükümlüsü olan borçlu şirket veya kurum, ilamda hükmedilen karşı vekâlet ücretini serbest çalışan avukata ödenmek üzere icra dosyasına yatırırken KDV hariç ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı keser. Bu ücretin stopajdan kalan kısmı icra dosyasına yatırılır. Vergi kesintisini kayda alma ve kendi statüsüne göre beyan ve ödeme işlemleri borçluya aittir.
Bu ödeme yolunun dayanağı GVK m.94’ün üçüncü fıkrası ve 311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği m.25/2-b’dir. Stopajı hesaplarken ilamdaki karşı vekâlet ücreti satırını esas alın. Asıl alacak, faiz, yargılama giderleri ve takip nedeniyle hesaplanan icra vekâlet ücreti dosya hesabında ayrı kalemlerdir.
1. Hüküm ve kapak hesabında ücret satırını bulun
İlamın hüküm fıkrası ile ödeme gününe ait dosya hesabını karşılaştırın. Karşı vekâlet ücretinin tutarını, hükümde ‘KDV hariç’ ibaresi olup olmadığını, ücretin kimin adına tahsil edileceğini ve daha önce yapılan bir kesinti bulunup bulunmadığını belirleyin.
Anonim ve limited şirketler, ticaret şirketi olarak m.94’teki tevkifat yükümlüleri arasındadır. Kamu idareleri ve maddede sayılan diğer kurumlar bakımından da ödeyenin vergi sıfatını kontrol edin. İcra dosyasına avukat adına para yatırılması, bu senaryoda kesinti sorumluluğunu icra müdürlüğüne devretmez.
2. 45.000 TL hükmedilen ücrette stopajı hesaplayın
Örnekte hükümde 45.000 TL karşı vekâlet ücreti yer alıyor. Hükümde ‘KDV hariç’ ibaresi bulunmuyor, genel %20 KDV oranı geçerli ve ayrıca KDV tevkifatı uygulanmıyor. Tebliğ m.25/5 gereğince 45.000 TL KDV dâhil kabul edilir ve stopaj KDV çıkarıldıktan sonra hesaplanır.
Bu örnekte 37.500 TL icra dosyasına yalnız karşı vekâlet ücreti satırı için yatırılır. Kalan 7.500 TL gelir vergisi stopajı olarak işleme alınır. Asıl alacak ve dosyadaki diğer ödemeleri güncel dosya hesabından ayrıca kontrol edin.
| Hesap kalemi | İşlem | Tutar |
|---|---|---|
| KDV hariç ücret | 45.000 ÷ 1,20 | 37.500 TL |
| Hesaplanan KDV | 45.000 − 37.500 | 7.500 TL |
| Gelir vergisi stopajı | 37.500 × %20 | 7.500 TL |
| İcra dosyasına yatırılacak ücret | 45.000 − 7.500 | 37.500 TL |
3. Dosya ödemesi, vergi kaydı ve e-SMM
Kesinti sonrası ücreti ilgili icra dosyası için doğrulanan ödeme kanalına yatırın. Dosya numarasını ve ödeme kalemini dekont açıklamasında belirtin. Brüt ücret, KDV hariç matrah, hesaplanan KDV, gelir vergisi stopajı ve dosyaya yatırılan tutarı ödeme kayıtlarında eşleştirin. Dosya hesabında kesinti görünmüyorsa ödeme ve kesinti kayıtlarıyla birlikte ilgili müdürlükten güncel hesap isteyin.
Borçlu şirket, kesilen vergiyi kendi kayıtlarında ayrıca gösterir, tabi olduğu beyan döneminde Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile bildirir ve bağlı olduğu vergi dairesine öder. Genel bütçeye dâhil idare ve müesseseler için GVK m.100 uyarınca muhtasar beyanname istisnası vardır. Bu idarelerin kesintiyi kendi mali usulüne göre işlemesi gerekir.
İcra dairesi aracılığıyla ödemeyi tahsil eden serbest çalışan avukat, 311 Seri No.lu Tebliğ m.26/3 uyarınca e-Serbest Meslek Makbuzunu borçlu şirket veya kurum adına düzenler. e-SMM’de ücret, KDV ve yapılan gelir vergisi kesintisi gösterilir. Avukat, kendi yıllık gelir vergisi beyanında bu stopajı GVK m.121 şartlarıyla mahsup eder.
Ödeme yolu veya hak sahibi değişirse
Ücret önce alacaklı tarafa ödenip daha sonra avukata aktarılıyorsa tevkifat yükümlülüğü, alacaklının m.94 kapsamındaki durumuna göre avukata ödeme aşamasında değerlendirilir. Ücretli avukatın işverenine yapılan ödemede m.25/4 uygulanır. İşveren avukatına ödeme yaparken ücret hükümlerini esas alır. 1136 sayılı Kanun m.44/B uyarınca baro siciline kayıtlı avukatlık ortaklığının vergilendirmesinde şahıs şirketlerine ilişkin hükümler uygulanır. Ödeme kaydında hak sahibi ve belge düzenleyen mükellef, vekâletname ve ortaklığın vergi bilgileriyle teyit edilir.
KDV tevkifatı kendi kurallarına göre değerlendirilir. KDV Genel Uygulama Tebliği’ndeki alıcı, hizmet ve tutar koşulları oluşuyorsa ayrıca hesaplanır. 45.000 TL örneğindeki dosya ödemesi, ayrıca KDV tevkifatı bulunmadığı varsayımına dayanır.
Anayasa Mahkemesi E.2024/94, K.2025/179 sayılı 10.09.2025 tarihli kararıyla GVK m.94’ün ilgili fıkrasına yönelik iptal itirazını reddetti. Kararın 30. paragrafı, stopajın borçlunun ödemesi gereken vekâlet ücreti miktarını değiştirmediğini ve avukatın yıllık vergisinden mahsup edileceğini açıklıyor. GİB’in 17.10.2022 tarihli özelgesindeki dosya kapanışı görüşü, özelgede incelenen olaya ilişkindir. Dosyanın tamamının kapanması için kalan alacak ve masraf kalemleri ayrıca kontrol edilir.
Resmî kaynaklar ve kapsam
- GİB — 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ↗m.94/1 ve üçüncü fıkra, m.97–100, m.119 ve m.121
- GİB — 311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ↗m.25/2-b, 25/3–5, 26/3–4
- GİB — 2009/14592 sayılı Karar ↗m.1/2-b — diğer serbest meslek ödemelerinde %20 kesinti
- GİB — KDV oranları ↗2007/13033 sayılı Karar m.1, 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı değişikliği
- GİB — 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ↗IV.4 — e-Serbest Meslek Makbuzu
- Adalet Bakanlığı — 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ↗m.44/B — avukatlık ortaklığı, m.164 — karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti
- AYM — E.2024/94, K.2025/179, 10.09.2025 ↗§§7–11 ve 30–32, hüküm; RG 23.12.2025/33116
- GİB — 31.07.2024 tarihli özelge ↗E-62030549-120-1020639 — şirket adına yatırılan karşı vekâlet ücreti ve makbuz
- GİB — 17.10.2022 tarihli özelge ↗E-95462982-105[VUK.ÖZLG-20-109]-245464 — stopaj ve dosya kapanışına ilişkin görüş
- GİB — 09.06.2022 tarihli özelge ↗E-64597866-130-9597 — somut olayda ayrı KDV tevkifatı değerlendirmesi
Örnek, tevkifat yükümlüsü borçlu tüzel kişinin serbest çalışan avukat adına yaptığı ödemeyi kapsar. Hesap, genel %20 KDV oranı ve KDV tevkifatı bulunmadığı varsayımıyla yapılmıştır. Somut olayda hüküm fıkrası, ödeme şekli, vergi sıfatı ve güncel dosya hesabı kontrol edilir.
Resmî kaynak kontrolü: . Bu kayıt, kişiye özel hukuki inceleme veya bir avukatın onayı anlamına gelmez.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
