Analiz Hukuk
Güvenlik uyarısı: Dosya ve ödeme mesajlarını doğrulayın.
← Tüm Makaleler
İcra ve İflas Hukuku•6 dk okuma•

İş kazası tazminatına haciz konulabilir mi?

Yayınlayan: Analiz Hukuk ve Arabuluculuk BürosuYayın ilkeleri

İşçinin kendi borcu için iş kazası tazminatına, faize, karşı vekâlet ücretine ve yargılama giderine haciz konulabilir mi? Yargıtay kararları ve yedi günlük şikâyet süresi.

Dayanak

Yargıtay HGK, 10.02.2022, E. 2018/8-135, K. 2022/104

Resmî kaynağı aç →

İş kazasında yaralanan bir işçi tazminat davasını kazanıyor. Tazminatı tahsil etmek için icra takibi başlatınca bu kez kendi alacaklısı, işçinin icra dosyasındaki alacağına haciz konulmasını istiyor. Böyle bir durumda işçinin alacaklısı hangi parayı alabilir?

İşçinin bedensel zararını karşılayan maddi tazminat haczedilemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, aynı bedensel zarardan doğan manevi tazminatı da bu koruma içinde kabul ediyor. Karşı vekâlet ücretini ayrıca Avukatlık Kanunu koruyor. Buna karşılık işçinin ödediği ve mahkemenin karşı taraftan alınarak işçiye verilmesine karar verdiği yargılama gideri ile bu gidere işleyen faiz haczedilebilir.

İlamdaki hangi kaleme haciz konulabilir?

İİK m. 82/1-11, vücuda veya sağlığa verilen zarar nedeniyle zarar görene veya ailesine ödenen ya da ödenecek paraları korur. Ödemenin bir defada veya dönemler hâlinde yapılması sonucu değiştirmez. Haciz yazısı geldiğinde tazminat ilamının hüküm fıkrası ile icra hesabı karşılaştırılmalıdır. Özellikle “işlemiş faiz” tek tutar gösterilmişse, ne kadarının tazminata, vekâlet ücretine ve masraf alacağına ait olduğu belirlenmelidir.

İşçinin borcu için haczin kapsamı
İlamda yer alan alacakİşçinin kendi borcu için haciz
Bedensel zarardan doğan maddi tazminat ve faiziHaczedilemez. Örneğin kazanın yol açtığı çalışma gücü kaybı için ödenecek tazminat bu kapsamdadır.
Yaralanma nedeniyle hükmedilen manevi tazminat ve faiziHukuk Genel Kurulunun 2022 tarihli kararına göre haczedilemez. Manevi tazminatın kaynağı önem taşır.
Tarifeye göre karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti ve bu ücretin faiziİşçinin borcu için haczedilemez. HGK’nın incelediği dosyada her iki kalem üzerindeki haciz kaldırılmıştır.
İşçinin ödediği ve kendisine geri ödenmesine hükmedilen harç, bilirkişi ve tebligat giderleri ile bu giderlere işleyen faizHaczedilebilir. Hükümde işçiye ödeneceği yazan tutar esas alınır. Hazineye ödenecek harç işçinin alacağına girmez.

İşçinin yargılama gideri alacağına nasıl haciz konulur?

İşçinin ödediği harç, bilirkişi ve tebligat giderlerinden mahkemenin karşı tarafa yükleyip işçiye ödenmesine karar verdiği tutar, işçinin alacağıdır. İİK m. 85/1 uyarınca bu alacak ve ona işleyen faiz, işçinin kendi takip borcunu karşılayacak miktarda haczedilebilir. Haciz tutarı belirlenirken HMK m. 332/2 gereğince hüküm fıkrasında gösterilen gider dökümü esas alınır. İşçinin üzerinde bırakılan masraf, Hazineye ödenecek bakiye harç ve karşı vekâlet ücreti bu hesaba girmez. Mahkeme veznesinde kullanılmadan kalan gider avansı da HMK m. 333 uyarınca ayrı bir iade kalemidir.

Gerçek bir iş kazası ilamında bu ayrım rakamlarla görülebilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 27.02.2025 tarihli, E. 2024/3369, K. 2025/3148 sayılı kararında işçiye 802 TL peşin harç ve 1.344,72 TL yargılama gideri ödenmesine, 3.326,73 TL bakiye harcın ise Hazineye ödenmesine hükmedildi. Böylece işçiye ödenecek iki masraf kaleminin toplamı 2.146,72 TL’dir. Daire bu dosyada tazminat hükmünü düzelterek onadı. Örnek, haciz talebinde hükmün hangi satırlarının okunacağını gösterir.

Haciz ve takas farklı işlemlerdir. 10.02.2022 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararında işçi, 2.020,86 TL masraf ve 51,03 TL faizi üzerindeki haczin korunmasını bizzat istemişti. İcra mahkemesi diğer kalemlerdeki haczi kaldırdı ve yalnız 2.071,89 TL’nin mahsubuna izin verdi. Genel Kurulun önüne gelen temyiz, takas talebinin kısmen reddine ilişkindi. Yargılama giderinin haczedilebilirliği değerlendirilirken bu hüküm, genel haciz kuralı ve alacağın işçiye ait olmasıyla birlikte okunmalıdır.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, mahkeme masrafına özgü bir haciz yasağı bulunmadığı gerekçesiyle 969,83 TL yargılama gideri ve işlemiş faiz üzerindeki haczi korudu. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi ise 25.11.2021 tarihli, E. 2021/5451, K. 2021/10710 sayılı kararında şikâyet süresi geçtiği için bu kararı bozdu. Dolayısıyla giderin haczine ilişkin gerekçe bölge adliye mahkemesine aittir.

Örnek haciz talebi: ‘Borçlunun … İcra Dairesinin … Esas sayılı dosyasında, ilamla kendisine ödenmesine hükmedilen, karşı vekâlet ücreti dışındaki yargılama gideri alacağı ve bu kaleme işleyen faiz üzerine, dosyamız borcuyla sınırlı olarak haciz konulmasını talep ederiz.’

Tazminat icra dosyasına yatırılmışsa başka bir dosyaya kesinti yapılabilir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 15 Ocak 2013 tarihli, E. 2012/24333, K. 2013/518 sayılı kararında işçi, iş kazası ilamındaki maddi ve manevi tazminat ile mahkeme masraflarını aynı takipte istiyordu. İcra dosyasına 63.556,24 TL yatırıldığı gün, işçinin borçlu olduğu başka bir takip için 11.331,62 TL kesildi. Daire, bedensel zarar karşılığı tazminat üzerindeki haczin kaldırılması gerektiğini belirterek icra mahkemesinin kararını bozdu. Tazminatın icra dosyasına yatırılmış olması, bu olayda İİK m. 82/1-11’in sağladığı korumayı sona erdirmedi.

Takipte mahkeme masrafları da istenmişti. Daire, kesintinin ne kadarının masraf alacağına denk geldiğini hesaplamadı ve yargılama giderinin kendisi hakkında ayrı bir hüküm kurmadı. Masraf ve faiz ayrımının nasıl yapıldığını, aşağıdaki 2022 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararı gösteriyor.

Manevi tazminat hakkında neden farklı kararlar var?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 22 Ekim 2018 tarihli, E. 2018/4648, K. 2018/10248 sayılı kararında, iş kazası geçiren işçinin alacağına başka takip dosyalarından haciz konulmuştu. Daire o dosyada kanundaki korumayı maddi tazminatla sınırlı yorumladı. İşçiye hükmedilen 4.500 TL manevi tazminat üzerindeki haczi de kaldıran mahkeme kararını bu yönden bozdu.

Hukuk Genel Kurulu, 10 Şubat 2022 tarihli, E. 2018/8-135, K. 2022/104 sayılı kararında farklı bir sonuca vardı. Bu dosyada hükmedilen 40.000 TL manevi tazminatın sebebi işçinin geçirdiği iş kazasıydı. Karşı taraf, işçiden olan bir alacağını tazminat borcuyla takas etmek istiyordu. Kurul, kanunun bedensel zarardan doğan maddi ve manevi tazminat arasında ayrım yapmadığını belirtti. Manevi tazminatın haczedilemeyeceğini ve alacaklının rızası olmadan takas yoluyla da aynı sonuca ulaşılamayacağını kabul etti. Yalnızca 2.020,86 TL yargılama gideri ve buna ait 51,03 TL faiz yönünden mahsuba izin veren direnme kararını onadı. Bu rakamlar o dosyaya özgüdür.

Bu iki kararın uygulamadaki farkı, özellikle yaralanma karşılığı manevi tazminata haciz istendiğinde ortaya çıkar. 2018 tarihli karar tek başına okunduğunda haczin mümkün olduğu sonucuna varılır. Sonraki HGK kararında ise bedensel zararla bağlantı, korumanın açık gerekçesidir. Hakaret gibi başka bir kişilik hakkı ihlali için verilen manevi tazminatı değerlendirirken aynı gerekçeyi kendiliğinden uygulamak mümkün değildir.

Karşı vekâlet ücreti de yargılama gideriyse neden ayrı değerlendiriliyor?

Mahkeme, karşı vekâlet ücretine davayı kazanan taraf lehine hükmeder. Bu ücret usul hukuku bakımından yargılama gideridir. Ancak Avukatlık Kanunu m. 164/son, tarifeye göre karşı tarafa yüklenen ücreti avukata ait sayar ve müvekkilin borcu için haczini yasaklar. Bilirkişi ücreti veya tebligat gideri ise bunları ödeyen işçiye geri verilir. Haciz bakımından farkı yaratan, paranın hangi nedenle ve kime ödeneceğidir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 3 Şubat 2025 tarihli, E. 2024/3029, K. 2025/588 sayılı kararında, dosya alacağına konulan haczin karşı vekâlet ücretini de kapsamasının sonucunu inceledi. Haciz kaldırılmış, şikâyet nedeniyle aleyhine vekâlet ücretine hükmedilen takip alacaklısı ödeme yapmıştı. Daire, icra memurunun işlemi ile bu zarar arasında bağ kuran ve idareyi tazminata mahkûm eden karara karşı Bakanlığın kanun yararına temyiz istemini reddetti. 4 Mart 2026 tarihli HGK kararı da bir avukatlık ücreti uyuşmazlığında, ücretin taraf lehine hükmedilmesi ile müvekkilin borcuna karşı korunmasını birlikte açıklıyor. Her iki kararın iş kazası dosyaları bakımından önemi karşı vekâlet ücretiyle sınırlıdır.

Tazminat dosyasına haciz konulmuşsa hangi süre işler?

İşçi, bedensel zarar tazminatına konulan hacze karşı haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine şikâyette bulunabilir. Haczin hangi dosyadan konulduğu, hangi kalemleri kapsadığı ve ne zaman öğrenildiği önemlidir. İlamın hüküm fıkrası, haciz yazısı, kalemlere ayrılmış dosya hesabı ve öğrenme tarihini gösteren belgeler bu üç soruya cevap verir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 31 Ekim 2023 tarihli bu kararında vekil, 22 Eylül’de icra müdürlüğünden haczin kaldırılmasını istemiş, 24 Eylül’de ret kararını UYAP’tan okumuştu. İcra hukuk mahkemesine 18 Ekim’de başvurdu. Daire hem ilk haciz hem de sonraki ret işlemi için yedişer günlük şikâyet süresinin geçtiğini belirledi. Müdürlüğe kaldırma talebi sunmak, ilk hacze karşı mahkemeye başvurma süresini yeniden başlatmaz. Metinde geçen “manevi tazminat haczedilebilir” görüşü ilk derece mahkemesine aittir. Yargıtayın ret gerekçesi süredir.

Resmî kaynaklar ve kapsam

İnceleme, işçinin kendi borcu için iş kazası ilamından doğan dosya alacağına konulan haczi kapsar. Haczin kapsamı ve şikâyet süresi, ilamdaki alacak kalemlerine ve işlemin öğrenildiği tarihe göre değerlendirilir.

Resmî kaynak kontrolü: . Bu kayıt, kişiye özel hukuki inceleme veya bir avukatın onayı anlamına gelmez.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Süre ve işlem güvenliği

Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.

İlgili Konular & Etiketler

#iş kazası tazminatının haczi#bedensel zarar#haczedilmezlik şikâyeti#dosya alacağına haciz#karşı vekâlet ücreti#yargılama gideri

Bu sayfa size yardımcı oldu mu?

Yanıt anonim bir kullanım geri bildirimi olarak ölçülür; kişisel bilgi gönderilmez.

Telefon
WhatsAppWhatsApp