İş kazasında SGK iş kazası tespiti, kusur oranı, sürekli iş göremezlik derecesi, maddi-manevi tazminat ve sağlık kurulu sürecinin birbirinden farkları.
İş kazası dosyasında 'olayın iş kazası sayılması', 'tarafların kusuru', 'SGK sürekli iş göremezlik derecesi' ve 'tazminat miktarı' aynı kavramlar değildir. Bir olayın 5510 sayılı Kanun bakımından iş kazası kabul edilmesi, işverenin özel hukuk bakımından otomatik olarak yüzde yüz kusurlu olduğu anlamına gelmez.
Kusur değerlendirmesinde iş sağlığı ve güvenliği önlemleri, risk değerlendirmesi, eğitimler, kişisel koruyucu donanım, iş organizasyonu, olayın oluş biçimi ve çalışanın davranışları birlikte incelenebilir. Ceza dosyası, SGK incelemesi ve hukuk davasındaki teknik değerlendirmeler birbirinden farklı amaçlara sahip olabilir.
SGK'nın güncel açıklamasına göre iş kazası sonucu meslekte kazanma gücünün Kurum Sağlık Kurulunca en az yüzde 10 azaldığı tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir. Bu sosyal güvenlik eşiği, hukuk davasındaki bütün zarar hesabının tek ölçütü değildir.
Sağlık kurulu raporları, tedavi evrakı, epikrizler, ameliyat kayıtları ve olayın iş kazası olduğunu gösteren tahkikat/tutanaklar oran tespitinde önem taşır. SGK oranına karşı başvuru veya başka bir yargısal değerlendirme gündeme gelebilir.
Maddi tazminat hesabında çalışma gücü kaybı, gelir, yaş, kusur, SGK gelirlerinin etkisi ve hesap yöntemleri gibi çok sayıda değişken bulunur. Manevi tazminat ise matematiksel bir formüle indirgenmez; olayın ağırlığı ve tarafların durumu gibi unsurlar hakkaniyet çerçevesinde değerlendirilir.
İş kazası nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davaları, 7036 sayılı Kanundaki genel işçi alacağı arabuluculuk kuralının kanuni istisnaları arasındadır. Başvuru yolu belirlenirken talebin gerçekten iş kazasından mı yoksa başka bir işçilik alacağından mı kaynaklandığı ayrılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
