Saklı paylı mirasçılar, miras bırakanın tasarruf oranı, tenkise tabi kazandırmalar ve Türk Medeni Kanunundaki tenkis davası süreleri hakkında rehber.
Tenkis davası, miras bırakanın tasarruf özgürlüğü sınırını aşan ve saklı paylı mirasçıların korunmuş payını ihlal eden kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesini amaçlar. Önce yasal miras payı, ardından saklı pay ve tasarruf edilebilir kısım hesaplanır.
Türk Medeni Kanununda saklı paylı mirasçılar ve saklı pay oranları düzenlenmiştir. Hangi mirasçının saklı pay sahibi olduğu, miras bırakanın ölüm tarihindeki aile yapısına ve mirasçılık durumuna göre belirlenir. Bu nedenle eş, altsoy ve diğer mirasçıların varlığı birlikte incelenmelidir.
Tenkis yalnız vasiyetnameyle yapılan ölüme bağlı tasarruflarla sınırlı değildir. Kanunda belirtilen koşullarda bazı sağlararası karşılıksız kazandırmalar da tenkise tabi olabilir. Devrin bağış, satış, bakım sözleşmesi veya başka bir hukuki işlem olarak yapılmış olması tek başına sonucu belirlemez.
Tenkis hesabında terekenin aktif ve pasifi, iade veya ekleme konusu değerler, kazandırmaların tarih ve niteliği ve saklı payların toplamı dikkate alınır. Taşınmazların ve diğer malvarlığı unsurlarının değerlemesi teknik inceleme gerektirebilir.
Tenkis talebi bakımından Türk Medeni Kanununda hak düşürücü süreler öngörülmüştür. Mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarih ve her halde vasiyetnameler bakımından açılma, diğer tasarruflar bakımından mirasın açılması gibi tarihler önemlidir. Somut tarihler görülmeden yalnız 'bir yıl' veya 'on yıl' ifadesiyle süre hesabı yapılmamalıdır.
Tenkis ile muris muvazaası birbirinden farklı davalardır. Hangisinin gündeme gelebileceğini belirlemek için miras bırakanın yaptığı işlemin gerçek niteliği, tapu ve banka kayıtları, vasiyetname veya miras sözleşmesi ve tereke hesabı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
