Mesleki Uygulama · TBB 2026 Rehberi
Avukatlar Yapay Zekâyı Nasıl Kullanmalı? Dilekçe, Araştırma ve Müvekkil Cevapları
Avukatların yapay zekâyı dilekçe taslağı, hukuki araştırma, belge özeti ve müvekkil iletişiminde kullanırken dikkat etmesi gereken sır saklama, KVKK, doğrulama ve insan denetimi ilkeleri.
Son güncelleme ve kaynak kontrolü: 08.10.2026
Kısa cevap
Türkiye Barolar Birliği 28 Ağustos 2026'da Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberini yayımladı. Rehber, yapay zekâyı avukatın yerine karar veren bir sistem olarak değil, insan denetimi altında kullanılan destek aracı olarak ele alıyor.
Dilekçe veya sözleşme taslağı hazırlatmak mümkün olsa da olay, mevzuat, içtihat, tarih, isim, tutar ve talepler avukat tarafından yeniden kontrol edilmelidir. Mesleki sır veya kişisel veri içeren dosya materyalinin açık/genel amaçlı sistemlere yüklenmesi ayrıca ciddi veri güvenliği riski doğurabilir.
Yapay zekâ dilekçe hazırlamak için kullanılabilir mi?
Taslak oluşturma, başlıkları düzenleme veya uzun bir metni sadeleştirme gibi işler yapay zekâdan destek alınabilecek alanlardır. Ancak üretilen metin doğrudan mahkemeye sunulacak nihai dilekçe gibi kabul edilmemelidir.
Dosyanın gerçek olayları, delilleri, görev-yetki kuralları, süreleri ve talep sonucu avukat tarafından dosya üzerinden kontrol edilmelidir. Yapay zekânın var olmayan içtihat veya hatalı madde üretme ihtimali nedeniyle karar numaraları ve mevzuat mutlaka resmî kaynaktan doğrulanmalıdır.
Müvekkile verilecek cevap yapay zekâ ile hazırlanabilir mi?
Yazım, özetleme ve cevap taslağı hazırlama için destek alınabilir; fakat somut hukuki değerlendirme ve verilecek tavsiyenin sorumluluğu avukata aittir. Müvekkilin dosyasındaki önemli ayrıntılar model tarafından bilinmiyorsa genel cevap yanıltıcı olabilir.
Bu nedenle yapay zekâ çıktısı, özellikle süre, hak kaybı, ceza veya parasal sonuç doğuran konularda insan denetiminden geçmeden gönderilmemelidir.
Hangi bilgiler genel amaçlı yapay zekâ sistemlerine girilmemeli?
- Anonimleştirilmemiş müvekkil kimlik ve iletişim bilgileri.
- Sağlık, ceza mahkûmiyeti veya diğer özel nitelikli kişisel veriler.
- Dosya içindeki deliller, kişisel yazışmalar ve henüz kamuya açık olmayan belgeler.
- Ticari sırlar, şirket içi belgeler ve gizli müzakere stratejileri.
- Dosyaya özgü veriler kullanılacaksa sistemin veri işleme ve saklama şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Hukuki araştırmada yapay zekâdan nasıl yararlanılır?
Yapay zekâ bir konuyu başlıklara ayırmak, aranacak anahtar kelimeleri çıkarmak veya kamuya açık uzun bir metni özetlemek için zaman kazandırabilir. Buna karşılık kanun metninin güncelliği, yürürlük tarihi ve içtihat künyesi UYAP Mevzuat, Resmî Gazete, AYM, Yargıtay veya diğer resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.
En güvenli çalışma biçimi 'ön araştırma → resmî kaynaktan doğrulama → avukat değerlendirmesi → nihai metin' sırasıdır.
Hukuk bürosunda yazılı yapay zekâ politikası neden yararlı?
Hangi araçların kullanılabileceği, hangi verilerin sisteme girilemeyeceği, anonimleştirme, çıktı doğrulaması ve kayıt saklama kurallarının yazılı olması aynı büroda farklı kişilerin farklı güvenlik standartları uygulamasını azaltır. TBB rehberi de risk temelli ve kontrollü kullanım yaklaşımını öne çıkarıyor.
Sık sorulan sorular
Yapay zekânın hazırladığı dilekçe doğrudan kullanılabilir mi?
TBB'nin yaklaşımı insan denetimini ve hukuki doğrulamayı esas alır. Taslak, olay ve hukuk yönünden avukat tarafından kontrol edilmeden nihai belge olarak kullanılmamalıdır.
ChatGPT'ye dava dosyası yüklemek güvenli mi?
Her sistemin veri işleme koşulları farklıdır. Mesleki sır ve kişisel veri içeren dosyalar bakımından anonimleştirme, hukuki dayanak, saklama ve güvenlik koşulları değerlendirilmeden yükleme yapılmamalıdır.
Yapay zekâ yanlış Yargıtay kararı verebilir mi?
Evet. Var olmayan veya yanlış künye üretme riski vardır. Karar ve mevzuat atıfları resmî veri tabanından doğrulanmalıdır.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Mevzuat, resmî kayıtlar, tarihler, süreler, tarifeler ve uygulama zaman içinde değişebilir. İşlem veya karar öncesinde sayfadaki güncel resmî kaynakları ve somut durumu ayrıca kontrol edin.