İhtiyari Arabuluculuk Nedir ve Nasıl Başlatılır?
Dava şartı bulunmayan uygun uyuşmazlıklarda ihtiyari arabuluculuğun nasıl başlatılabileceği, arabulucunun nasıl seçilebileceği ve sürecin nasıl sona erebileceğine ilişkin rehber.
Son güncelleme: 25.09.2026 · Tahmini okuma: 2 dk
İçerik sorumlusu: Analiz Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu · İlgili ekip üyesi: Av. Arb. Hayrunnisa Nur GÖKÇE DURSUN · Yayın ilkeleri
Hızlı yanıt
Kısa cevap: İhtiyari arabuluculuk nasıl başlar?
Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği ve arabuluculuğa elverişli bir uyuşmazlıkta, kanunen dava şartı bulunmasa bile taraflardan biri arabuluculuk teklif edebilir veya taraflar birlikte bir arabulucuya başvurabilir. Sürece başlamak anlaşma zorunluluğu doğurmaz; taraflar müzakereye devam edip etmeme konusunda serbesttir.
Başlamadan önce uyuşmazlığın kapsamını yazın
- Tarafların doğru kimlik ve iletişim bilgilerini hazırlayın.
- Uyuşmazlığın hangi olaydan doğduğunu ve hangi taleplerin görüşüleceğini kısa başlıklarla ayırın.
- Parasal bir talep varsa ana para, yan alacak ve dönem bilgisini birbirinden ayırın.
- Sözleşme, ihtar, ödeme kaydı, yazışma veya diğer temel belgeleri tarih sırasına koyun.
Arabulucu nasıl seçilir?
İhtiyari arabuluculukta taraflar sicile kayıtlı bir arabulucu üzerinde anlaşabilir. Arabulucunun görevi taraflardan birinin temsilcisi olmak veya uyuşmazlık hakkında karar vermek değil, müzakere sürecini tarafsız biçimde yürütmektir.
Taraflardan birinin tek başına bir arabulucuyla iletişime geçmesi, diğer tarafın görüşmeye katılmayı kabul ettiği anlamına gelmez. Davet, katılım ve müzakere iradesi ayrı değerlendirilir.
Toplantıda hangi başlıklar netleştirilir?
- Görüşülecek talep ve karşı talepler.
- Uyuşmazlığı açıklayan temel belgeler ve üzerinde uzlaşılan vakıalar.
- Parasal veya parasal olmayan çözüm seçenekleri, ödeme ya da ifa tarihleri.
- Varsa temsil yetkisi ve anlaşma imzalama yetkisinin kapsamı.
- Kısmi anlaşma düşünülüyorsa hangi konuların anlaşma dışında kalacağı.
Taraflardan biri devam etmek istemezse
İhtiyari arabuluculuk gönüllülük esasına dayanır. Taraflardan biri süreci sürdürmek istemediğini bildirebilir. Sürecin sona erme biçimi ve buna ilişkin son tutanak, daha sonra hangi uyuşmazlık başlıklarının açık kaldığını anlamak bakımından dikkatle okunmalıdır.
Anlaşma belgesi ve gizlilik
Anlaşma sağlanırsa yükümlülüklerin, tarihlerin ve kapsamın açık biçimde yazılması önemlidir. İcra edilebilirlik şerhi gerekip gerekmediği anlaşmanın niteliğine ve kanundaki özel kurallara göre değerlendirilir.
Arabuluculukta gizlilik temel ilkelerden biridir. Müzakere sırasında sunulan teklif ve beyanların daha sonra nasıl kullanılabileceği konusunda 6325 sayılı Kanundaki kurallar ayrıca dikkate alınmalıdır.
Süreç bağlantısı
Bu aşamadan sonra ne olur?
Aşağıdaki bağlantılar genel süreç yönlendirmesidir; somut dosyada sıradaki işlem farklı olabilir.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay için kesin sonuç taahhüdü değildir. Mevzuat, resmî uygulamalar ve süreler değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel resmî kaynakları kontrol edin.