Teslim edilmeyen konut veya iade edilmeyen para her olayda suç değildir. Hile, sözleşmesel talep, ceza başvurusu ve delil bakımından temel ayrımlar.
Sözleşmenin yerine getirilmemesiyle başlayan uyuşmazlıkta iki soru farklıdır: Karşı taraf hangi borcu yerine getirmedi ve kişiyi malvarlığı tasarrufuna yönelten hileli davranış var mı? İlk soru ifa, dönme, iade ve tazminat yollarına; ikinci soru ceza hukukunun suç unsurlarına yönelir. Aynı olayda iki yol da bulunabilir, ancak birinin varlığı diğerini kendiliğinden kanıtlamaz.
Ödemeden önceki beyanlar ve sonradan doğan güçlük
Ruhsatı olmayan projeyi ruhsatlı göstermek, malik veya yetkili olunmadığı hâlde sahte belge sunmak, mevcut olmayan bağımsız bölüm için gerçek dışı bilgilerle ödeme istemek hile iddiasında araştırılabilecek olgulardır. Bunlar dahi ilgili kişinin bilgisi, kastı, davranışın aldatıcılığı ve zarar bağlantısı incelenmeden kesin suç tespiti sayılmaz.
Buna karşılık malzeme maliyetinin artması, finansman güçlüğü veya teslimde gecikme sözleşmesel sorumluluk doğurabilir; tek başına dolandırıcılık sonucunu vermez. 'Param geri gelmedi' ifadesi olayın başlangıçtaki tüm unsurlarını göstermediği gibi 'sözleşme imzaladık' ifadesi de her suç ihtimalini ortadan kaldırmaz.
Belgeyi korumak ile suç isnat etmek farklıdır
İlanın tarihli örneği, sözleşme ve ekleri, yetki belgesi, mesajların bütünlüğü, ödeme hesabı ve dekont, teslim vaadi ve sonradan yapılan açıklamalar korunmalıdır. Belge üzerinde değişiklik yapmayın; kaynağını, tarihini ve nasıl elde edildiğini kaydedin. Hukuka aykırı yöntemle hesap veya özel yazışma edinmeyin.
Başvuruda gördüğünüz olguyu ve hangi kaydın hangi iddiayı desteklediğini açıklayın. Bilmediğiniz kişiyi şüpheli diye yazmak veya şirket yöneticisini yalnız unvanından dolayı fail saymak doğru değildir. Sosyal medyada isim ve kişisel belge paylaşımı ayrıca hak ihlali riski doğurabilir.
Ceza şikâyeti iade davasının yerine geçmez
Savcılık/kolluk başvurusu suç iddiasının araştırılmasına yönelir. Şikâyet etmek parayı otomatik geri getirmez, sözleşmeyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve bütün özel hukuk sürelerini durdurmaz. İfa, dönme/iade ve ihtiyati koruma talepleri yetkili hukuk merciinde ayrıca değerlendirilebilir.
Hukuk mahkemesinin ceza dosyasını bekletici mesele yapıp yapmayacağı dosyanın bağlantısına bağlıdır. Her dosyanın ceza soruşturması bitene kadar beklemesi gerektiği gibi bir genel kural yoktur. İddianın türüne göre şikâyet koşulu, dava zamanaşımı ve ilgili süreler ayrı belirlenir; bütün dolandırıcılık iddialarına otomatik altı ay uygulanmaz.
Bu durumda ne yapabilirim?
Bir sayfalık kronoloji hazırlayın: vaat, sözleşme, ödeme, teslim tarihi, ilk sorun, ihtar ve son cevap. Sonra beklenen çözümü yazın: taşınmazın teslimi/tescili mi, sözleşmeden çıkış mı, para veya ek zarar mı? Tebliğ edilmiş icra/dava evrakı varsa öncelikle o belgenin süresini kontrol edin.
Gayrimenkul, devre tatil ve yatırım fonu dosyalarını aynı hukuki rejim altında toplamadan aşağıdaki merkezlerden ilgili olana ilerleyin. Tam metni doğrulanmamış Yargıtay kararları bu yazıya emsal olarak eklenmemiştir. Kaynak kontrolü ve güncelleme: 23 Ekim 2026.
Resmî kaynaklar ve kapsam
- Türk Ceza Kanunu — m.157–158, 204, 207 ↗m.157–158
- Türk Borçlar Kanunu — m.112, 117–125, 146–149, 237 ve 470–478 ↗m.112, 117–125
Somut kişi hakkında suç veya kusur tespiti yapılmaz; sonuç ve tahsilat garantisi verilmez.
Resmî kaynak kontrolü: . Bu kayıt, kişiye özel hukuki inceleme veya bir avukatın onayı anlamına gelmez.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
