Gayrimenkulde Teslim, Tapu ve Dolandırıcılık İddiaları
Taşınmazda sözleşmeye aykırılık ile hile iddiasının ayrımı; tapu, sahte vekâlet, hisseli satış, kooperatif ve kentsel dönüşümde ilk kontrol noktaları.
Son güncelleme: 23.10.2026 · Tahmini okuma: 3 dk
İçerik sorumlusu: Analiz Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu · Yayın ilkeleri
Hızlı yanıt
Kısa cevap: Her teslim gecikmesi dolandırıcılık mıdır?
Hayır. Borcun zamanında veya gereği gibi yerine getirilmemesi özel hukuk sorumluluğu doğurabilir. Dolandırıcılık iddiasında hileli davranış, aldatma, malvarlığı zararı ve yarar bağlantısı gibi suç unsurları somut olay üzerinden araştırılır. Sonradan yaşanan ekonomik güçlük tek başına başlangıçtan itibaren hile bulunduğunu göstermez. Sahte yetki belgesi veya bilerek gerçek dışı proje bilgisi verilmesi ise ayrıca incelenmesi gereken olgulardır.
Bu durumda ne yapabilirim? Tapu ve temsil kontrolü
- Ada, parsel, bağımsız bölüm, malik, arsa payı ve takyidat bilgilerini TKGM/Web Tapu üzerinden yetkili erişimle kontrol edin. Ekran görüntüsüyle yetinmeyin; resmî işlem kaydını isteyin.
- Satışı yapan kişi malik değilse vekâletnamenin kapsamı, tarihi, geçerliliği ve işlem yetkisini noter ve tapu işlemi sırasında doğrulayın. Fotokopi veya mesajla gönderilen belge tek başına güvence değildir.
- Ödemeyi alan kişi ile sözleşmenin tarafı ve tapudaki malik farklıysa farkın nedenini yazılı belgeleyin. Üçüncü kişiye ödeme, ispat ve taraf belirleme sorunları yaratabilir.
- Devir riski varsa HMK m.389 ve devamındaki ihtiyati tedbir; para alacağı için İİK m.257 ve devamındaki ihtiyati haciz koşullarını gecikmeden değerlendirin. Her başvuru otomatik tedbir sağlamaz; delil, teminat ve tamamlayıcı işlem süreleri önemlidir.
Tapu iptali, tescil ve tazminat aynı talep değildir
Geçerli satış vaadinden doğan tescil talebi ile yolsuz tescilin düzeltilmesi farklı dayanaklara sahiptir. Tapuda adına kayıt bulunan kişi ve sonraki devirler araştırılır. TMK m.1023 uyarınca sicile güvenerek iyiniyetle hak edinen üçüncü kişinin korunması gündeme gelebilir; tapunun her durumda geri alınacağı söylenemez. Tescil mümkün değilse uygun hukuki sebebe göre iade veya tazminat seçenekleri incelenir.
Sahte vekâlet veya sicil işlemi iddiasında tapu işlem dosyası, noter kayıtları, imza ve ödeme akışı önemlidir. TMK m.1007 kapsamında devletin tapu sicilinin tutulmasından sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir; her taşınmaz satış zararından devletin sorumlu olduğu sonucu çıkmaz.
Hisseli satış ve kooperatif
Bir parselde pay almak, belirli bir dairenin bağımsız tapusunu almakla aynı değildir. Kullanım vaadi, fiilî taksim, ruhsat ve kat mülkiyeti durumu ayrı incelenir. Kooperatif üyeliği de kendiliğinden bağımsız bölüm mülkiyeti sağlamaz: ana sözleşme, üyelik kabulü, genel kurul kararları, tahsis listesi, ek ödeme yükümlülükleri ve kooperatifin arsa üzerindeki hakkı kontrol edilir. 1163 sayılı Kanun ve üyelik ilişkisinin niteliği görevli yargıyı etkileyebilir.
Kentsel dönüşümde iki ayrı süreç
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı, tahliye veya idari işlemlere itiraz ile yükleniciyle yapılan özel hukuk sözleşmesinden doğan teslim/tazminat talebi farklıdır. Riskli yapı tespiti tebliğindeki özel itiraz süresi ile idari dava süresini sözleşmedeki teslim süresiyle karıştırmayın. Tebliğ belgesini, malik kararını, yeni projeyi, paylaşım cetvelini, teminatı ve kira yardımı koşullarını ayrı dosyalayın. Dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması koşulları ayrıca incelenir.
Görev, süreler ve deliller
Tüketici işlemi, ticari ilişki, kooperatif üyeliği ve genel taşınmaz uyuşmazlığı aynı mahkemeye gitmeyebilir. Tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar 6502 m.73/A'daki arabuluculuk istisnaları bakımından ayrıca incelenir. Ortaklığın giderilmesi gibi 6325 m.18/B kapsamındaki davalarda farklı dava şartları vardır. Taşınmazın aynına ilişkin kesin yetki kuralı HMK m.12'dedir.
Sözleşmesel alacaklarda TBK m.146–149, haksız fiilde m.72, sebepsiz zenginleşmede m.82; ayıp ve özel taleplerde kendi süreleri uygulanır. Tek bir 'tapu davası süresi' yoktur. Resmî senet, tüm sözleşme ekleri, teslim tutanağı, yazışmalar, dekontlar, ruhsat ve tebliğ belgeleriyle talep türünü belirleyin.
Süreç bağlantısı
Bu aşamadan sonra ne olur?
Aşağıdaki bağlantılar genel süreç yönlendirmesidir; somut dosyada sıradaki işlem farklı olabilir.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay için kesin sonuç taahhüdü değildir. Mevzuat, resmî uygulamalar ve süreler değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel resmî kaynakları kontrol edin.