Yabancı Ticari Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tenfizi
Ticari alacaklarda yabancı mahkeme ilamı ile hakem kararı ayrımı; MÖHUK, New York Sözleşmesi, belgeler ve icra aşaması.
Son güncelleme: 25.10.2026 · Tahmini okuma: 3 dk
İçerik sorumlusu: Analiz Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu · Yayın ilkeleri
Hızlı yanıt
Kısa cevap: Mahkeme kararı ile hakem kararı aynı mı?
Hayır. Yabancı devlet mahkemesinin ticari alacak kararı genel olarak MÖHUK m.50–59 ve varsa ilgili sözleşmeler kapsamında incelenir. Yabancı hakem kararında ise 1958 New York Sözleşmesinin uygulanabilirliği ve MÖHUK m.60–63 ayrıca değerlendirilir.
Sözleşmede yabancı hukuk, yabancı mahkeme veya tahkim kaydı bulunması üç farklı meseledir. Yabancı hukukun seçilmesi tek başına tahkim anlaşması veya yabancı mahkemenin münhasır yetkisi anlamına gelmez.
Yabancı ticari mahkeme kararında kontrol noktaları
Kararın hukuk uyuşmazlığına ilişkin niteliği, kesinleşmesi, karşılıklılık, münhasır yetki, kamu düzeni ve savunma hakkı koşulları incelenir. Şirketin gerçek unvanı ve temsil yetkisi, kararda ve Türkiye başvurusunda doğru eşleştirilmelidir.
Yabancı ilamın esasına ilişkin uyuşmazlık yeniden görülmez; ancak MÖHUK'taki kabul koşulları denetlenir. Kararın kısmen ödenmesi, yerine getirilmesi veya sonradan icraya engel bir durum doğması önem taşır. Görevli mahkeme, uyuşmazlığın ticari niteliği ve ilgili görev hükümleriyle birlikte belirlenir.
New York Sözleşmesi ve hakem kararları
Önce kararın Sözleşme kapsamına girip girmediği, Türkiye'nin taraflık ve çekince koşulları ile tahkim yerinin hukuki etkisi araştırılır. Türkiye bakımından karşılıklılık ve Türk hukukuna göre ticari nitelikteki uyuşmazlık çekinceleri önemlidir. MÖHUK'taki yabancı hakem kararı düzenlemeleri de uygulanacak rejime göre değerlendirilir.
Tahkim anlaşmasının geçerliliği, tarafın usulüne uygun haberdar edilmesi ve savunma imkânı, kararın anlaşma kapsamı, hakem kurulunun oluşumu, kararın bağlayıcılığı ile iptal veya durdurma durumu başlıca inceleme konularıdır. Tahkime elverişlilik ve kamu düzeni de ayrıca kontrol edilir.
Yabancı hakem kararı için her durumda mahkeme ilamıyla aynı kesinleşme şerhi aranacağı söylenemez. MÖHUK m.60 bağlayıcılık ve icra kabiliyeti bakımından kendi koşullarını içerir; New York Sözleşmesinin belge ve ret hükümleri ayrı okunmalıdır.
Ticari dosyada hangi belgeler hazırlanır?
- Mahkeme veya hakem kararının tam ve usulüne uygun onaylı nüshası; gerekli tercümeler.
- Mahkeme ilamında kesinleşme; hakem kararında uygulanacak rejimin aradığı bağlayıcılık veya icra edilebilirlik kayıtları.
- Tahkimde tahkim anlaşması veya şartı ve ilgili tercüme/onay belgeleri.
- Taraf şirketlerin unvan, sicil, adres ve temsil kayıtları; varsa birleşme veya alacağın devri belgeleri.
- Tebligat ve savunma kayıtları; iptal veya durdurma işlemleri varsa bunların durumu.
- Asıl alacak, faiz, para birimi, masraflar ve kısmi ödemeleri ayrı gösteren hesap çizelgesi.
Tenfizden sonra alacak nasıl değerlendirilir?
İcra edilebilirlik sağlandıktan sonra Türkiye'deki uygun takip yolu ve malvarlığı işlemleri gündeme gelir. Kararın alınması borçlunun ödeme gücünü kanıtlamaz. Malvarlığı, rehin, öncelikli alacaklar ve daha önceki ödemeler fiilî tahsilatı etkiler.
Yabancı tarafın teminat yükümlülüğü ve sözleşme/karşılıklılık kaynaklı muafiyeti ayrıca araştırılır. Harç, tercüme, tebligat ve diğer giderler dosyanın niteliğine bağlıdır; belirli sürede veya belirli oranda tahsilat taahhüdü verilemez.
Henüz karar yoksa bu rehber yeterli mi?
Hayır. Sözleşmeden doğan yeni uyuşmazlıkta önce uygulanacak hukuk, yetki veya tahkim anlaşması ve başvuru koşulları belirlenir. Bu rehber mevcut yabancı kararın Türkiye'deki etkisine odaklanır; karar bulunmayan bir alacağı doğrudan tenfiz sürecine dönüştürmez.
Süreç bağlantısı
Bu aşamadan sonra ne olur?
Aşağıdaki bağlantılar genel süreç yönlendirmesidir; somut dosyada sıradaki işlem farklı olabilir.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay için kesin sonuç taahhüdü değildir. Mevzuat, resmî uygulamalar ve süreler değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel resmî kaynakları kontrol edin.
