Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında protokol, velayet, nafaka, tazminat, deliller ve yargılama sürecinin temel farklarına ilişkin rehber.
Boşanma davasında izlenecek yol, eşlerin boşanma ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşmaya varıp varmadığına göre değişir. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma farklı koşul ve ispat süreçlerine tabidir.
Türk Medeni Kanunu m.166/3 kapsamındaki anlaşmalı boşanmada evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir. Mali sonuçlar ve çocukların durumuna ilişkin düzenlemenin de hâkim tarafından uygun bulunması aranır.
Çekişmeli boşanmada boşanma sebebi, kusur iddiaları, velayet, nafaka ve tazminat talepleri ile bunlara ilişkin deliller yargılama içinde değerlendirilir. Zina, hayata kast, suç işleme, terk veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi kanunda düzenlenen sebepler somut olayın özelliklerine göre ileri sürülebilir.
Davanın süresi tebligat, delillerin toplanması, tanıklar, uzman veya sosyal inceleme raporları ve kanun yolu aşamalarına göre değişebilir; bütün dosyalar için geçerli sabit bir sonuçlanma süresi verilemez.
Velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal rejimi talepleri aynı boşanma dosyasıyla bağlantılı olsa da hukuki dayanakları ve değerlendirme ölçütleri farklı olabilir. Taleplerin ve mevcut belgelerin dava başında açık biçimde ayrılması önem taşır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel Resmî mevzuat, karar metni ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
