Yurt Dışındaki Boşanmanın Türkiye'de Nüfusa Tescili

İdari tescilin kapsamı ve temel koşulları

Bu yol; boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespiti kararlarına yöneliktir. Kararın verildiği devlet hukukuna göre yetkili makamdan çıkmış, usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir.

Başvuru koşulları tarafların vatandaşlığı, hayatta olup olmadıkları ve temsil durumuyla birlikte incelenir. Birlikte başvuru genel kuralı ve tek taraflı başvuruya ilişkin kanuni durumlar birbirinden ayrılır; 'eski eş gelmiyorsa hiçbir işlem yapılamaz' şeklinde genel sonuç çıkarılamaz.

Başvuru nereye ve nasıl yapılır?

Başvuru, kararın verildiği ülkedeki yetkili Türk dış temsilciliğine veya Türkiye'de bu işlem için yetkilendirilmiş il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılır. Her ilçe nüfus müdürlüğünün bu başvuruyu sonuçlandırdığı varsayılmamalıdır. Güncel yetkili yer ve randevu düzeni resmî kanaldan doğrulanır.

Başvuru bizzat veya usulüne uygun temsil yoluyla yapılabilir. İki tarafın başvurmasının gerektiği durumda aynı anda hazır bulunmak zorunlu değildir; yönetmelikte ayrı başvurular arasında en fazla 90 gün öngörülür. Bu süre, boşanma kararından itibaren herkese uygulanan bir dava açma süresi değildir.

Hangi belgeler hazırlanır?

• Başvuru formu ile kimlik, vatandaşlık ve gerekiyorsa temsil bilgileri.
• Usulüne uygun onaylanmış yabancı karar ve istenen biçimde Türkçe tercümesi.
• Kararda görünmüyorsa kesinleşme tarihini gösteren belge ve usulüne uygun tercümesi.
• Vekille başvuruda işlemi kapsayan vekâletname; tek taraflı başvurunun koşullarına ilişkin gerektiğinde ek belgeler.
• Aynı kararla ilgili Türkiye'de açılmış dava veya önceki işlem varsa bunların bilgisi. Dosyanın durumuna göre ek belge talep edilebilir.

Nafaka, velayet ve mal paylaşımı da tescille uygulanır mı?

Nüfusa tescil evlilik durumuna ilişkindir. Aynı kararın nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki veya mal rejimine ilişkin hükümlerini otomatik olarak icra edilebilir hâle getirmez. Her hüküm bakımından istenen sonuç ve ilgili sözleşme ya da kanuni yol ayrıca belirlenir.

Örneğin boşanma nüfusa işlense de ödenmeyen yabancı nafaka hükmünün Türkiye'de tahsili için nafaka sözleşmeleri ve tenfiz şartları incelenebilir. Çocuk koruma kararları ise kendi milletlerarası sözleşme rejimine tabi olabilir.

Tescil kabul edilmezse ve işlem tamamlanırsa

Ret veya eksik belge bildiriminde gerekçe ve hangi belge ya da koşulun eksik olduğu okunmalıdır. 5490 m.27/A'daki koşullar sağlanmadığı için tescil yapılamaması hâlinde MÖHUK uyarınca mahkemeden tanıma istenmesi gündeme gelebilir. İdari başvuru her durumda yargısal incelemenin yerini almaz.

İşlemden sonra güncel nüfus kayıt örneği üzerinden medeni hâl ve tarih bilgileri kontrol edilir. Yeniden evlenme, soyadı, çocuk kaydı ve miras gibi bağlantılı konularda işlemin tamamlandığı varsayılmadan kayıt üzerinden doğrulama yapılır.