Yabancı Velayet ve Kişisel İlişki Kararları

1996 Lahey Sözleşmesi neyi değiştirir?

1996 Çocuk Koruma Sözleşmesi, kapsamına giren koruma tedbirlerinin tanınması ve icrasında özel kurallar öngörür. Madde 23'te akit devlet makamlarının tedbirlerinin diğer akit devletlerde kanun gereği tanınması esası ve sınırlı ret sebepleri düzenlenir. Bu yüzden her çocuk kararı için mutlaka genel MÖHUK tanıma davası gerektiği söylenemez.

Kanun gereği tanıma, cebrî uygulamanın her koşulda işlemsiz yapılması demek değildir. Madde 26 kapsamında icra edilebilirlik kararı veya icra için tescil gündeme gelebilir. İlgili devletler arasındaki sözleşme ilişkisi, yürürlük ve kararın zaman bakımından kapsamı ayrıca kontrol edilir.

Savunma, çocuğun dinlenmesi ve kamu düzeni

Kararın hangi yetki temeline dayandığı, ilgililerin ve gerektiğinde çocuğun dinlenme imkânı ile kamu düzenine ilişkin koşullar önem taşır. Acil tedbirler, kesin velayet düzenlemeleri ve sonradan değiştirilen kararlar birbirinden ayrılmalıdır.

Tanıma veya icra incelemesi, yabancı kararı veren makamın yerine geçerek her velayet delilini yeniden tartışma yolu değildir. Yeni koşullar nedeniyle kararın değiştirilmesi talebi, milletlerarası yetkisi bulunan makam önünde ayrı bir mesele oluşturabilir.

Çocuğun iadesi velayet davası mıdır?

1980 Lahey Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçheleri Sözleşmesi, hukuka aykırı götürme veya alıkoymada çocuğun iadesine ilişkin özel bir mekanizmadır. İade kararı, velayetin esasına ilişkin nihai karar değildir. Sözleşmenin yaş, mutad mesken, taraflık ve diğer koşulları ayrıca değerlendirilir.

Çocuğu sınır ötesine götürmek veya teslim etmemek için yalnız eldeki velayet belgesine dayanılması risklidir. Rıza, yer değiştirme yetkisi, mevcut kararlar ve ilgili ülkelerdeki süreçler birlikte incelenmelidir. Acil risklerde genel internet rehberiyle beklenmemeli; yetkili koruma ve başvuru mercilerine başvurulmalıdır.

İnceleme için hangi bilgiler toplanır?

• Çocuğun doğum tarihi, yaşadığı ülkeler ve tarihler; okul ve bakım düzenine ilişkin gerekli kayıtlar.
• Velayet, kişisel ilişki, koruma veya iade kararlarının tamamı ve bunları değiştiren sonraki kararlar.
• Kararın uygulanabilirliğine, tebliğine ve tarafların dinlenmesine ilişkin kayıtlar.
• Varsa seyahat veya yer değiştirme rızası, teslim düzeni ve devam eden başvuruların bilgisi.
• Çocuğun kimliği, konumu ve sağlık bilgileri açık paylaşılmaz; dosyada yalnız gerekli bilgi yetkili mercilere sunulur.

Nafaka da aynı sözleşmeye mi girer?

1996 Çocuk Koruma Sözleşmesi nafaka yükümlülüklerini kapsam dışında bırakır. Çocuğa ilişkin tek bir kararda velayet ve nafaka birlikte yazılmış olsa bile bunların tanınması ve uygulanmasında farklı düzenlemeler gündeme gelebilir. Her hüküm için ayrı hukuk ve işlem kontrolü yapılır.