Edinilmiş mallara katılma rejiminde malın edinim tarihi, kişisel mal-edililmiş mal ayrımı, katılma ve değer artış payı alacağı ile belge hazırlığı.
Boşanma ile mal paylaşımı aynı hukuki işlem değildir. Eşler arasındaki mal rejiminin sona ermesi, hangi malların tasfiyeye gireceğinin ve tarafların alacak haklarının ayrıca belirlenmesini gerektirir. Türkiye'de 1 Ocak 2002 sonrasında kanuni mal rejimi kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimidir; evlilik ve malın edinim tarihleri bu nedenle önem taşır.
Edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımı tasfiyenin temelidir. Çalışma karşılığı edinimler, sosyal güvenlik veya benzeri gelirler ve edinilmiş malların yerine geçen değerler kanundaki koşullarla edinilmiş mal sayılabilir. Evlilik öncesi mallar, miras veya karşılıksız kazandırma yoluyla edinilen değerler ise kural olarak kişisel mal niteliğinde olabilir.
Bir malın tapuda yalnız bir eş adına kayıtlı olması, mal rejimi hesabını tek başına belirlemez. Malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiği, kredi ödemeleri, peşinatın kaynağı ve kişisel maldan yapılan katkılar incelenebilir. Banka kayıtları, tapu ve araç kayıtları ile kredi ödeme planları bu nedenle önemlidir.
Katılma alacağı ile değer artış payı aynı talep değildir. Katılma alacağı, tasfiye sonunda hesaplanan artık değere katılmaya ilişkin iken değer artış payı, eşlerden birinin diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına yaptığı katkıyla bağlantılı olabilir.
Mal rejimi tasfiyesinde borçlar, denkleştirme, eklenecek değerler, kişisel ve edinilmiş mallar arasındaki geçişler ve malların tasfiye tarihindeki değerleri gibi teknik hesaplar yapılabilir. Bu nedenle yalnız taşınmazın piyasa değerini ikiye bölmek doğru bir genel yöntem değildir.
Boşanma dosyası ile mal rejimi tasfiyesi dosyasının usul ve zamanlaması farklı olabilir. Dava açmadan önce evlilik tarihi, mal rejimi sözleşmesi bulunup bulunmadığı, edinim tarihleri, tapu/araç/banka kayıtları ve kredi belgelerinin kronolojik dosyalanması sağlıklı bir inceleme için yararlıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
