Süre ve soruşturma/kovuşturma ayrımı için kaynak: CMK m.2 ve m.268; 7499 sayılı Kanun.
Ceza dosyasında soruşturma ve kovuşturma aşamalarının ayrılması; ifade, koruma tedbirleri, deliller, duruşmalar ve kanun yolu sürelerinin doğru değerlendirilmesi bakımından önem taşır. İzlenecek yol somut dosyanın içeriğine göre belirlenir.
Ceza Yargılamasında Soruşturma ve Kovuşturma Evreleri
Ceza muhakemesinde soruşturma, yetkili makamların suç işlendiği izlenimini edinmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evredir. Cumhuriyet savcısı bu aşamada delilleri toplar ve koşullara göre iddianame düzenleyebilir veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir.
Kovuşturma ise iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesine kadar devam eder. Bu aşamada iddia ve savunmalar, tanık ve uzman beyanları, bilirkişi raporları ile dosyadaki diğer deliller mahkeme önünde değerlendirilir.
Gözaltı, İfade Verme ve Tutuklamaya İtiraz Süreçleri
Gözaltı ve ifade işlemlerinde şüphelinin isnadı öğrenme, müdafi yardımından yararlanma, susma ve lehine olan delillerin toplanmasını isteme gibi hakları bulunmaktadır. Verilecek beyanların dosyanın bütünüyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Tutuklama bir ceza değil, CMK'da düzenlenen bir koruma tedbiridir. CMK m.100 kapsamında kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile kanunda sayılan tutuklama nedenleri ve ölçülülük değerlendirilir. Tutuklama kararına karşı itirazda kararın tarihi, öğrenilme tarihi ve uygulanacak süre ayrıca kontrol edilmelidir.
İlgili hizmet sayfası
Soruşturma, kovuşturma, ifade, tutuklama ve kanun yolu işlemlerine ilişkin çalışma kapsamı için Ceza Hukuku sayfasını inceleyebilirsiniz.
Ağır Ceza Mahkemesinin Görev Alanı
Ağır ceza mahkemesinin görevi yalnızca bir suç adının listelenmesiyle belirlenmez; suç için kanunda öngörülen ceza, özel görev hükümleri ve isnadın hukuki niteliği birlikte dikkate alınır. Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin genel görev kuralı bunun temelini oluşturur.
Dosyada kamera kayıtları, iletişim veya dijital materyaller, tanık anlatımları, adli raporlar ve bilirkişi incelemeleri bulunabilir. Bunların hukuka uygun elde edilip edilmediği ve isnatla bağlantısı somut dosya üzerinden değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S)
Sakarya'da gözaltına alınan biri için müdafi (avukat) ne zaman çağrılabilir?
Şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanabilir. Gözaltı ve ifade işlemlerinde müdafi isteme hakkı kanunda düzenlenmiştir.
Tutuklama kararına karşı itiraz süresi kaç gündür?
CMK m.268/1'deki iki haftalık itiraz süresi, CMK Geçici m.6 uyarınca 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilen kararlar bakımından değişiklikten önceki hükümler uygulanmaya devam eder ve eski yedi günlük süre gündeme gelebilir. Somut dosyada karar tarihi, kararın türü ve özel süre bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Ağır ceza mahkemesinde hangi davalar görülür?
Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere ağır ceza mahkemesi bakar. Görev konusunda suç tipi ve özel kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır.
