Devremülkte Tapu Alamama, İade, Senet ve Kredi Sorunları

Senetler ve taksitler

6502 m.4/5 kapsamında tüketici işlemi nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde senet düzenlenecekse her taksit için ayrı ayrı ve nama yazılı olmalıdır; aykırılığın tüketici yönünden geçersizlik sonucu vardır. Ancak bu sonuç, başlatılan takibin hiçbir işlem yapılmadan duracağı anlamına gelmez. Senedin ön/arka yüzünü, ciroyu, alacaklıyı ve takip türünü inceleyin.

Kambiyo takibinde kısa süreli mahkeme başvuruları gündeme gelebilir; genel ilamsız takipteki itiraz usulüyle karıştırmayın. Menfi tespit, istirdat ve tedbir ihtiyacı somut dosyaya göre değerlendirilir. Sözleşmeden çıktığınızı düşünerek tüm senetleri veya banka taksitlerini kendiliğinizden yok saymayın. İadede asıl senetlerin teslimi/iptali ve üçüncü kişiye devredilip devredilmediği kontrol edilmelidir.

Bağlı kredi ve bağımsız kredi

Satıcı/sağlayıcı ile kredi veren arasındaki anlaşmaya dayanan bağlı kredi, bağımsız ihtiyaç kredisinden farklıdır. 6502 m.50/7 kapsamındaki caymada bildirimin cayma süresinde ayrıca kredi verene yöneltilmesi önemlidir. Satıcıya gönderilen mesajın bankaya bildirim sayılacağını varsaymayın.

Tesisin yapılmaması veya geçersizlik halinde kredi verenin sorumluluğu sözleşmelerin ekonomik bağlantısı, tüketici kredisi kuralları, talep ve sınırlar üzerinden incelenir. Kredi kartı harcama itirazı veya banka şikâyeti, mahkeme kararı ya da kesin iade garantisi değildir. Bankanın yazılı yanıtını ve kayıt numarasını saklayın.

Görevli merci ve arabuluculuk

Tüketici işlemindeki para talebi için 2026'da 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyeti yolu; bu sınır ve üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Talebi yapay olarak bölmeyin. Taşınmazın aynına ilişkin tescil talebini sırf ödeme tutarı düşük diye hakem heyetine yöneltmeyin.

Tüketici mahkemesindeki davalarda kural olarak dava şartı arabuluculuk vardır. Hakem heyeti görevindeki uyuşmazlıklar, heyet kararına itirazlar ve tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar gibi 6502 m.73/A istisnaları ayrı kontrol edilir. Aynı dosyada tescil ve bedel talebinin birlikte/terditli kurulması görev ve dava şartı incelemesi gerektirir. Tüketici sıfatı yoksa görevli mahkeme değişebilir.

Süreler: On yıl geçtiyse her hak biter mi?

Her talebin başlangıcı aynı değildir. Sözleşmesel alacaklarda TBK m.146'daki genel on yıl ve m.149'daki muacceliyet başlangıcı; sebepsiz zenginleşmede m.82'deki öğrenme ve üst süre; ayıpta özel hükümler; tapu hakkı ve hukuki sebebe özgü kurallar birlikte incelenir. Borcun ikrarı, kısmi ödeme veya dava gibi kesilme sebepleri ayrıca değerlendirilir. Sadece 'sözleşme on yıllık' denilerek sonuç verilemez.

Faiz başlangıcı her zaman ilk ödeme günü değildir; iade borcunun muacceliyeti, geçersizlik, cayma/dönme bildirimi ve temerrüt koşulları önemlidir. Tam iade/ibra veya sulh imzalanmışsa belgenin kapsamı ve geçerliliği görülmeden ek dava hakkı var ya da yok denilemez.

Bu durumda ne yapabilirim? Tahsilat ve ikinci mağduriyet

• Ödeme-iade çizelgesinde anapara, faiz ve diğer kalemleri ayrı gösterin; aynı tutarı iki kez talep etmeyin.
• Hakem heyeti/mahkeme kararı, kesinleşme/kanun yolu ve icra edilebilirlik koşullarını kontrol edin. Karar alınması borçlunun ödeme gücünü garanti etmez.
• Konkordato veya iflas varsa ilgili ilan, kayıt ve süreleri takip edin. İade için yeni sözleşme, pay devri veya ibra imzalatılmasını dikkatle inceleyin.
• Kamu görevlisi, avukat veya aracı olduğunu söyleyerek 'kesin iade', 'mahkeme fonu' ya da 'tapu vergisi' için ödeme isteyenleri kurumun doğrulanmış kanalıyla kontrol edin.