Komşuluk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk

Komşuluk uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?

6325 sayılı Kanun m.18/B, komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıkları 1 Eylül 2023’ten itibaren dava şartı arabuluculuk kapsamına alır. Bu rehber taşınmazların kullanımıyla ilgili özel hukuk taleplerini ele alır; komşular arasındaki her olay aynı hukuki yola tabi değildir.

Gürültü, duman, koku ve taşkın kullanım

Türk Medeni Kanunu m.737, taşınmaz kullanılırken komşuyu etkileyen taşkınlıktan kaçınma yükümlülüğünü düzenler. Rahatsızlığın niteliği, taşınmazın konumu ve yerel koşullar değerlendirilir. Her ses veya koku kendiliğinden hukuka aykırılık anlamına gelmez.

Görüşmeye hazırlanırken olayın hangi saatlerde tekrarlandığını, kaynağını ve etkisini yazın. Örneğin gürültünün azaltılması talebini çalışma saatleri veya ses yalıtımı gibi somut çözüm seçenekleriyle açıklayabilirsiniz; kabul edilecek çözümü taraflar belirler.

Dal-kök, geçit ve kullanım sorunları

• Dal veya kök: taşmanın hangi sınırda olduğunu, iddia edilen zararı ve önceki bildirimleri belirleyin. Sırf sınırı geçtiği gerekçesiyle müdahale edilebileceğini varsaymayın; m.740’ın koşulları ayrıca incelenir.
• Geçit: komşu taşınmazdan geçiş ihtiyacı ile mevcut bir geçit hakkının kullanımına ilişkin anlaşmazlığı ayırın; kayıt ve planları hazırlayın.
• Kullanım: su akışı, sınırdaki yapı veya ortak kullanılan yol hakkında hangi davranışın değişmesini istediğinizi açıkça belirtin.

Ceza şikâyeti ve idari başvuru aynı süreç değildir

Tehdit, hakaret veya mala zarar verme iddiaları, bu özel hukuk arabuluculuğuyla ceza yönünden çözülmüş sayılmaz. Ceza hukukundaki uzlaştırma ayrı bir kurumdur. Bir olayın hem özel hukuk hem ceza veya idari boyutu bulunabilir.

Acil güvenlik ihtiyacı ya da yetkili makama şikâyet gerektiren bir durum varsa özel hukuk görüşmelerinin tamamlanmasını beklemek gerektiği sonucunu çıkarmayın. Arabuluculuk başvurusu bu diğer yolların yerine geçmez.

Apartman içindeki uyuşmazlık nasıl ayrılır?

Aynı apartmandaki gürültü, ortak alan ve kullanım taleplerinde Kat Mülkiyeti Kanunu ile yönetim planı da etkili olabilir. İlgili kat mülkiyeti rehberini birlikte değerlendirin. Komşu parseller arasındaki taşkınlık ile site yönetiminin kararına itiraz aynı talep değildir.

Görüşmeye hazırlık ve sonuç

Taraf bilgilerini, taşınmaz kayıtlarını, tarih sıralı olay notlarını ve hukuka uygun delilleri hazırlayın. Çözüm önerisinde yapılacak işi, yeri, zamanı ve masraf paylaşımını belirsiz bırakmayın.

Başvuru dava şartı olsa da uzlaşma zorunlu değildir. Anlaşma sağlanamazsa dava yolu değerlendirilebilir. m.18/B kapsamındaki anlaşma belgesi için icra edilebilirlik şerhi zorunluluğu vardır; belgenin uygulanması ve varsa taşınmaza ilişkin işlemler ayrıca ele alınır.