Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk

Tüketici uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?

6502 sayılı Kanun m. 73/A, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda kural olarak dava öncesi arabuluculuk öngörür. Ancak hakem heyetinin görevindeki uyuşmazlıklar ve kanunda sayılan diğer istisnalar bu zorunluluğun dışındadır. Önce doğru başvuru merciini belirleyin.

Hangi uyuşmazlıklarda dava şartıdır?

Tüketici işlemi niteliğindeki mal veya hizmet alımından doğan ve tüketici mahkemesinde görülecek davalarda, m. 73/A’daki istisnalardan biri yoksa önce arabuluculuğa gidilir. Ayıplı mal/hizmet veya bedel iadesi gibi günlük başlıkların yanında talep tutarı ve hukuki niteliği de önemlidir.

Tüketici Hakem Heyeti ile arabuluculuk arasındaki fark

Hakem heyeti, görev sınırındaki uyuşmazlık hakkında karar verir. Arabulucu ise tarafların anlaşmasını kolaylaştırır; tüketici veya satıcı aleyhine hüküm kurmaz. Hakem heyetine başvuru için önce arabuluculuk yapılması gerekmez.

Ticaret Bakanlığının 2026 açıklamasına göre 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklar hakem heyeti kapsamındadır. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda, diğer koşullar ve istisnalar da değerlendirilerek arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu izlenir. Sınır yıllık değiştiğinden başvuru yılının resmî tutarını kontrol edin.

Hangi uyuşmazlıklar kapsam dışındadır?

• Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar.
• Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar; bunların mahkemede görülmesi tek başına arabuluculuk şartı doğurmaz.
• 6502 m. 73/6’daki genel tüketici menfaatini koruyan davalar ve m. 74’teki üretimin/satışın durdurulması ile malın toplatılmasına ilişkin davalar.
• Tüketici işlemi niteliğinde olup taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar. Burada mülkiyet gibi ayni haklar söz konusudur; taşınmazla ilgili her para talebi otomatik olarak istisna değildir.

Arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır?

Yetkili arabuluculuk bürosuna tüketici ve satıcı/sağlayıcı bilgileriyle başvurun. Fatura, sözleşme, ödeme kaydı, servis raporu ve yazışmaları hazırlayın. İade, onarım veya bedel talebinizi ve uyuşmazlık konusunu açıkça belirtin. Satıcıya yapılan şikâyet, tek başına dava şartı arabuluculuk başvurusu yerine geçmez.

Satıcı ve tüketici anlaşırsa ne olur?

İade veya ödeme tutarı, ürünün teslimi, işlem tarihi ve anlaşmanın kapsadığı talepler belirli olmalıdır. Anlaşılmış hususlarda yeniden dava açılamaması kuralını dikkate alın. Belgenin imzaları ve icra edilebilirlik durumu ayrıca incelenir; yalnız satıcının şirket olması, ticari uyuşmazlıklardaki imza kolaylığının tüketici dosyasına uygulanacağı anlamına gelmez.

Anlaşma olmazsa tüketici mahkemesine nasıl gidilir?

Anlaşamama son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylı örneğini dilekçeye ekleyerek görevli ve yetkili mahkemeye başvurun. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Hakem heyeti kararına itiraz ise yukarıdaki istisnaya tabidir; farklı başvuru yollarını karıştırmayın.

Arabuluculuk ücreti

Büroya başvuru ücreti alınmaz. 6502 m. 73/A/3, anlaşma veya anlaşamama dâhil sayılan sonuçlarda tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücretinin Bakanlık bütçesinden karşılanmasını düzenler; bu ödeme Tarifenin birinci kısmındaki iki saatlik ücret tutarıyla sınırlıdır. Bu hükümden bütün dosyalarda sınırsız ücretsiz hizmet sonucu çıkarmayın.

2026 ücretleri için resmî Asgari Ücret Tarifesi esas alınır. Uyuşmazlığın türü ve süreç sonucuna göre hesap değişir. İlk toplantıya katılmama konusunda 6325 m. 18/A/11 hükmü tüketici aleyhine uygulanmaz; bu, satıcı/sağlayıcı için de aynı muafiyetin bulunduğu anlamına gelmez.

Sık sorulan sorular

• Hakem heyeti kararına itiraz edeceğim; arabulucuya gitmeli miyim? Bu itiraz m. 73/A’da açıkça istisna sayılır.
• 186.000 TL tam olarak hangi yola girer? 2026 için hakem heyeti sınırı bu tutarın altıdır; eşit tutarda mahkeme yolu ve arabuluculuk şartı, istisnalarla birlikte değerlendirilir.
• Anlaşamamak davayı kaybetmek midir? Hayır. Arabulucu esas hakkında yargı kararı vermez; uyuşmazlığı mahkeme değerlendirir.