Yabancı Nafaka ve Tazminat Kararlarının Türkiye'de İcrası

Nafakada milletlerarası sözleşmeler neden önemlidir?

Çocuk nafakası, eş nafakası ve diğer aile nafakaları aynı kapsamda olmayabilir. 2007 Lahey Nafakanın Uluslararası Tahsili Sözleşmesi gibi düzenlemeler, koşulları varsa merkezî makamlar arasında iş birliği ve özel tanıma–tenfiz yolları öngörür. Diğer çok taraflı ve ikili sözleşmeler de somut ülke ilişkisine göre incelenir.

Yalnız iki ülkenin bir listede görünmesi yeterli değildir. Aralarındaki yürürlük ilişkisi, talebin kapsamı, çekince ve beyanlar ile karar tarihi kontrol edilir. Her nafaka türü için aynı ücretsiz yardım veya aynı başvuru yolu bulunduğu varsayılmamalıdır.

Tazminat ile nafaka nasıl ayrılır?

Nafaka dönemsel bakım yükümlülüğüne, tazminat ise hükmedilen zararın giderimine ilişkin olabilir. Boşanma kararında birlikte yer almaları, her iki hükmün nafaka sözleşmesinden aynı şekilde yararlanacağı anlamına gelmez. Genel MÖHUK koşulları veya ilgili özel sözleşme her talep için ayrı belirlenir.

Kararda tek seferlik bedel, aylık ödeme, artış kaydı, faiz ve yargılama gideri varsa bunlar hüküm fıkrasından ayrı ayrı çıkarılır. Talep, yabancı kararın kapsamını genişletemez; sonradan nafaka değişikliği istenmesi tenfizden farklı bir uyuşmazlık olabilir.

Biriken nafaka için dosya nasıl hazırlanır?

• Kararın tam ve onaylı nüshası, tercümesi ve uygulanacak rejime göre kesinleşme veya icra edilebilirlik belgeleri.
• Hangi ay için ne kadar ödeme gerektiğini gösteren dönem çizelgesi; hükümdeki para birimi ve varsa artış kuralı.
• Yapılan bütün ödemelerin tarih, miktar ve hangi döneme ait olduğunu gösteren kayıtları; aynı alacak iki kez istenmemelidir.
• Borçlunun bilinen adresi, kimlik bilgileri ve hukuka uygun biçimde bilinen Türkiye'deki malvarlığı bilgileri.
• Varsa karar değişikliği, sona erme, önceki tahsilat ve başka ülkedeki takip belgeleri.

Zamanaşımı, faiz ve tahsilat riski

Zamanaşımı ve başlangıç tarihi her talebin hukuki niteliği ve uygulanacak rejimle belirlenir. Dönemsel nafaka alacaklarını tek bir genel süreye indirgemek doğru değildir. Örneğin 2007 Sözleşmesinde geçmiş nafakanın icrasına ilişkin özel süre kuralı bulunur; bunun uygulanabilirliği ayrıca araştırılır.

Faiz, kur, artış ve mahsup için hüküm metni ile icra kuralları birlikte incelenir. Tenfiz kararı borçlunun ödeme gücünü veya haczedilebilir malvarlığı bulunduğunu göstermez. Kısmi ödeme veya icraya engel sonraki olgular da değerlendirilmelidir.

Türkiye'deki nafaka yurt dışında tahsil edilecekse

Türkiye'de verilen bir kararın başka ülkede uygulanması, yabancı kararın Türkiye'de tenfizinden farklı yöndeki işlemdir. Talep edilen ülkenin sistemi ve uygulanabilen sözleşmeler araştırılır. Merkezî makam yolu varsa güncel makam, belge ve dil koşulları resmî kaynaktan kontrol edilir.