İİK m.257 ve devamında ihtiyati haczin hangi para alacaklarında istenebileceği, vadesi gelmemiş borç istisnaları, teminat, kararın uygulanması ve tamamlayıcı merasim.
İhtiyati haciz, alacaklının henüz kesin haciz aşamasına gelmeden para alacağının tahsilini güvence altına almak amacıyla borçlunun mal, hak ve alacaklarına geçici olarak el konulmasını sağlayan koruma tedbiridir. İhtiyati tedbir ile aynı kurum değildir.
İİK m.257'ye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı kural olarak ihtiyati haciz isteyebilir. Vadesi gelmemiş borçlarda ise borçlunun belirli yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını kaçırma/gizleme gibi kanunda sayılan özel haller aranır.
Mahkeme alacağın ve ihtiyati haciz sebebinin yaklaşık ispatını değerlendirir. Alacaklının haksız ihtiyati haciz nedeniyle borçlu ve üçüncü kişilerin zararlarını karşılamak üzere teminat göstermesi kural olarak gündeme gelir; ilama dayalı veya kanundaki bazı hallerde teminat rejimi farklılaşabilir.
İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra kararın icrası için İİK m.261'de kısa bir süre öngörülmüştür. Karar tarihinden itibaren kanundaki süre içinde yetkili icra dairesinden uygulanması istenmezse ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkabilir. Bu nedenle karar tarihi ile icra talebi tarihi ayrı kaydedilmelidir.
Haciz uygulandıktan sonra alacaklının dava veya takip açma/takibe devam etme yükümlülüğü 'tamamlayıcı merasim' olarak anılır. İzlenecek yol ihtiyati haczin takipten önce mi sonra mı alındığına ve borçlunun itirazına göre değişebilir.
İhtiyati haciz kararı, alacağın kesin olarak haklı bulunduğu nihai hüküm değildir. Borçlunun veya üçüncü kişinin itiraz ve başvuru hakları ile alacak davasının esası ayrıca değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
