İş kazasının SGK bakımından tanımı, işverenin bildirim yükümlülüğü, sağlık ve olay kayıtları, maddi-manevi tazminat ve maluliyet sürecinde dikkat edilen başlıklar.
Bir olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı yalnız işyerinin fiziksel sınırları içinde gerçekleşmesine bağlı değildir. 5510 sayılı Kanunda işyerinde bulunma, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelme, görevle başka yere gönderilme, süt izni ve işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş gibi farklı durumlar düzenlenmiştir. SGK'nın güncel açıklamaları, hangi sigortalı gruplarının hangi kapsamda değerlendirildiğini ayrıca göstermektedir.
4/a kapsamındaki çalışanların iş kazası bakımından işveren tarafından kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise genel olarak kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirim yapılması gerekir. İşverenin kontrolü dışındaki yerde gerçekleşen kazalarda öğrenme tarihi gibi özel durumlar bildirim başlangıcını etkileyebilir. Bildirim yükümlülüğünün ihlali idari sonuçlar doğurabilir.
İş kazası dosyasında en önemli aşamalardan biri delillerin erken korunmasıdır. Hastane kayıtları, iş kazası tutanağı, kamera kayıtları, vardiya çizelgesi, iş güvenliği eğitim belgeleri, risk değerlendirmesi, kişisel koruyucu donanım teslim kayıtları, tanık bilgileri ve olay yeri fotoğrafları birbirini tamamlayan deliller olabilir.
SGK'nın olayı iş kazası olarak değerlendirmesi ile işverenin özel hukuk bakımından tazminat sorumluluğu aynı değerlendirme değildir. Maddi ve manevi tazminat taleplerinde kusur, illiyet bağı, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, sürekli iş göremezlik oranı ve SGK tarafından bağlanan gelirlerin etkisi gibi başlıklar ayrıca incelenir.
Çalışanın geçici veya sürekli iş göremezliği, tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı bakımından sosyal güvenlik süreci ile tazminat dosyasının belgeleri birbiriyle ilişkilidir. Maluliyet veya sürekli iş göremezlik oranına ilişkin raporlar uyuşmazlığın niteliğine göre farklı kurum ve yargı mercilerinde değerlendirilebilir.
İş kazası sonrasında yalnız tazminat miktarına odaklanmak yerine önce olayın nasıl gerçekleştiğini, hangi kurumlara ne zaman bildirim yapıldığını ve hangi sağlık kayıtlarının mevcut olduğunu belirlemek gerekir. Özellikle ağır yaralanma veya ölümle sonuçlanan olaylarda ceza soruşturması, SGK incelemesi ve hukuk davası birbirinden ayrı dosyalar halinde ilerleyebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Süre ve işlem güvenliği
Avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte bazı başvuru, itiraz ve dava türlerinde hak düşürücü süre, zamanaşımı, görev ve yetki, talep sonucu, tebligat ve delil kuralları nedeniyle sonradan giderilmesi güç veya mümkün olmayan hak kayıpları ortaya çıkabilir. Özellikle tebligat alınmışsa veya kısa süreli bir başvuru söz konusuysa işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı ve dosyaya özgü koşulları kontrol etmek; gerektiğinde hukuki değerlendirme almak yararlı olabilir.
